Yüz Yüze Çarpışmada Asıl Hasar Nerede Başlar? Headrest Gerçeği (KKTC)

KKTC’de trafik kazaları konuşulurken genelde iki şey öne çıkar:
araç hasarı ve sigorta bedeli.

Ama çoğu zaman gözden kaçan, daha sessiz ama çok daha pahalı bir gerçek vardır:
boyun hasarı.

Ve bu hikâye, çoğu kazada sandığımızdan çok daha önce başlar.
Direksiyon kırılmadan, hava yastığı açılmadan önce.

Headrest ile başlar.

Headrest nedir, KKTC’de neden bu kadar kritik?

Headrest (baş dayama), konfor için değil boyun koruması için vardır.

KKTC yollarında özellikle:
– Girne Dağ Yolu
– Değirmenlik–Alevkayası hattı
– Lefkoşa içi ani dur–kalk trafiği

gibi bölgelerde yaşanan kazalarda ani hız değişimi çok yaygındır.

Bu ani hareket, boyunda “kamçı etkisi” yaratır.
Tıptaki adıyla: whiplash.

Whiplash (kamçı etkisi) nedir?

Whiplash, çarpışma anında başın geriye, ardından öne doğru sert hareket etmesiyle oluşur.

Dışarıdan bakıldığında çoğu zaman:
– Kan yok
– Kırık yok
– Görünür hasar yok

Ama boyun kasları, bağlar ve omurlar ciddi yük alır.

KKTC’de birçok kazada sürücüler şu cümleyi kurar:
“Bir şeyim yok gibi.”

Asıl risk tam burada başlar.

Yüz yüze çarpışmalarda risk neden büyür?

Yüz yüze çarpışmalarda etki, arkadan çarpmaya göre çok daha serttir.
Özellikle Girne Dağ Yolu’nda TIR ve kamyonlarla yaşanan kazalarda:

– Kütle farkı büyüktür
– Ani duruş çok serttir
– Boyun yükü maksimumdur

Bu tür kazalarda headrest yanlış ayarlıysa,
hava yastığı açılsa bile boyun korunmaz.

KKTC’de en sık yapılan headrest hatası

Çok net:

Headrest var ama yanlış ayarlı.

En yaygın hatalar:
– Çok aşağıda bırakılması
– Başa çok uzak olması
– Hiç ayarlanmaması

Oysa doğru ayar hayati fark yaratır.

Doğru headrest ayarı nasıl olmalı?

KKTC’de araç kullanan herkes için basit kontrol listesi:

– Headrest üstü, başın üst hizasına yakın olmalı
– Baş ile headrest arası mesafe 5–7 cm’yi geçmemeli
– Baş geriye yaslandığında boşluk hissi olmamalı

30 saniyelik ayar, aylar sürecek bir boyun hasarını önleyebilir.

Active Headrest Nedir? (Sessiz Ama Hayati Teknoloji)

Birçok modern araçta headrest artık sabit değildir.
Bazı modellerde Active Headrest (Aktif Baş Dayama) sistemi bulunur.

Active headrest, çarpışma anında otomatik olarak öne doğru hareket eden bir mekanizmadır.
Amaç, baş ile headrest arasındaki mesafeyi anında kapatmaktır.

Bu sistem özellikle yüz yüze ve ani duruş içeren kazalarda boyun için kritik fark yaratır.

Active headrest nasıl çalışır?

Çarpışma anında koltuk geriye doğru yük alır.
Bu yük, mekanik veya elektronik bir sistemle headrest’i öne iter.

Sonuç:
– Baş geriye savrulmadan desteklenir
– Boyun omurları aşırı gerilmez
– Whiplash riski ciddi şekilde azalır

Sürücü hiçbir şey yapmaz.
Refleksten önce sistem devreye girer.

KKTC’de neden bu kadar önemli?

KKTC yollarında kazalar çoğu zaman:
– Ani duruş
– Yüz yüze çarpışma
– Ağır vasıta teması

şeklinde olur.

Girne Dağ Yolu ve Değirmenlik–Alevkayası gibi hatlarda çarpışma ivmesi yüksektir.
Bu tür kazalarda sabit headrest yetersiz kalabilir,
active headrest boyun hasarını ciddi biçimde azaltır.

Ancak birçok sürücü aracında bu sistem olduğunu bile bilmez.

En büyük yanlış varsayım

“Headrest var, tamamdır.”

Hayır.
Önemli olan:
– Headrest’in türü
– Aktif mi sabit mi olduğu
– Doğru ayarlanıp ayarlanmadığı

Active headrest bile yanlış pozisyonda yeterli koruma sağlamaz.

Sigorta dosyalarında görünmeyen kazanç

Active headrest sayesinde:
– Boyun hasarı hiç oluşmayabilir
– Tedavi süresi kısalır
– Uzun vadeli sağlık sorunları azalır

Ama sigorta dosyalarında bu genellikle görünmez.
Çünkü en iyi hasar, hiç yaşanmayan hasardır.

Sonuç: Asıl hasar bazen araçta değildir

Araç onarılır.
Parça değişir.
Dosya kapanır.

Ama boyun hasarı sessizdir.
Geç çıkar. Uzun sürer.

Bu yüzden KKTC yollarında:
– Sigorta kadar
– Fren kadar
– Hava yastığı kadar

headrest ve active headrest bilgisi hayati önemdedir.

Bu yazı masa başında değil;
KKTC yollarında yaşanan kazaların öğrettiği gerçeklerle yazıldı.