Yokuş Üstü Yerleşimlerde Sabah İlk Hareket Neden Hasar Üretir?
Yokuş üstü yerleşimlerde birçok hasar gece olmaz.
Sabah ilk hareketle ortaya çıkar.
Araç gece boyunca park halindedir. Yerçekimi sessizce yük bindirmiştir. El freni, vites konumu ve tekerlek açısı gece boyunca sınanmıştır. Ancak gerçek stres, sürücü sabah araca bindiğinde başlar.
Sabah ilk hareket anında:
- el freni çözülür
- araç öne ya da arkaya beklenenden fazla yük verir
- arkadaki veya öndeki araçla mesafe bir anda kapanır
Bu temas çoğu zaman düşük hızda olur. Çarpma sesi duyulmaz ya da çok hafiftir. Sürücü çoğu zaman durumu o anda fark etmez. Hasar, park yerinden çıktıktan sonra veya gün içinde görülür.
Bu yüzden dosya anlatımı sık sık şu cümleyle başlar:
“Sabah çıkarken fark ettim.”
İlk Hareket Yanılgısı
Yokuş üstü sokaklarda risk, parkla bitmez.
Hareketle başlar.
Araç gece boyunca sabit durduğu için sürücü, sabah her şeyin kontrol altında olduğunu varsayar. Oysa ilk hareket, geceden kalan tüm yükün serbest kaldığı andır. Bu nedenle:
- mesafe algısı bozulur
- refleksler geç devreye girer
- küçük temaslar kolayca oluşur
Sorun hız değil, yük boşalmasıdır.
Mikro-Heritage Notu
1960’lı ve 1970’li yıllara ait yokuş sokak kayıtlarında, park sonrası sabah ilk hareket sırasında oluşan küçük temasların düzenli olarak tekrar ettiği görülür. O dönemlerde araç sayısı daha az olmasına rağmen, sabah saatleri dosya kayıtlarında özel olarak ayrılmıştır. Zaman değişmiş, araçlar gelişmiş, ancak yokuş üstü yerleşimlerde sabah ilk hareketin riskli doğası değişmemiştir.
Bu desen, zamana değil sokak tipine bağlıdır.
Sessiz Kapanış
Yokuşta,
risk bazen parkta değil,
ilk harekettedir.