Yokuş Üstü Yerleşimlerde Otomatik Vites “P” Konumu Neden Yeterli Sanılıyor?
Yokuş üstü yerleşimlerde otomatik vitesli araçların park edilmesi çoğu zaman tek bir harekete indirgenir:
Vites P konumuna alınır ve araç terk edilir.
Bu noktada yaygın bir varsayım devreye girer:
“P’deyse araç sabittir.”
Oysa eğimli sokaklarda P konumu, tek başına mutlak bir sabitleme sağlamaz. Araç ağırlığı, zemin eğimi ve lastiklerin konumu birlikte çalışır. El freni yeterince sıkı değilse ya da araç tekerlekleri eğime karşı doğru açıyla bırakılmadıysa, araç yükü şanzıman kilidine biner.
Bu durum iki risk yaratır:
- Araç milim milim hareket edebilir
- Şanzıman kilidi gereksiz yük altında kalır
Geri kayma çoğu zaman sessizdir. Sürücü araçta değildir. Hasar, saatler sonra fark edilir. Dosyaya giren ifade tanıdıktır:
“Araç park halindeydi.”
Şanzıman Kilidi Yanılgısı
Otomatik vitesin P konumu, park için bir destek sağlar; parkın kendisi değildir. Yokuş üstü sokaklarda bu ayrım gözden kaçtığında risk, görünmez hale gelir.
Bu nedenle eğimli yerleşimlerde:
- P konumu tek başına yeterli değildir
- El freni ve tekerlek yönü birlikte düşünülmelidir
- Park, bir refleks değil bir denge kararıdır
Mikro-Heritage Notu
1980’lerden itibaren otomatik vitesli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte, yokuş sokaklara ait saha kayıtlarında şanzıman kilidine binen yük ve park sonrası oluşan küçük temasların tekrar ettiği görülür. Araç teknolojisi değişmiş, ancak eğimli sokakların fiziksel gerçekliği değişmemiştir. Yokuş üstü yerleşimlerde park kaynaklı risk, teknolojiye değil yerçekimine bağlıdır.
Sessiz Kapanış
Yokuşta park ederken,
vites değil denge karar verir.