Yokuş Üstü Yerleşimlerde El Freni Alışkanlığı Neden Risk Yaratır?
Yokuş üstü yerleşimlerde birçok hasar, teknik bir arızadan değil alışkanlıktan kaynaklanır.
Bunun en net örneği el freni kullanım biçimidir.
Sürücü aracı durdurur, kontağı kapatır ve iner. El freni çekilmiştir. Ancak çoğu zaman:
- yeterince sıkı değildir
- zemin eğimi doğru okunmamıştır
- araç ağırlığı hesaba katılmamıştır
Sonuçta araç “duruyor gibi” görünür ama denge hâlâ aktiftir.
El freniyle park edilen araçlar, özellikle eğimli sokaklarda milim milim geri kayabilir. Bu hareket çoğu zaman fark edilmez. Hasar oluşur, ancak olay anı net değildir. Sürücü araca döndüğünde yalnızca sonucu görür.
Bu yüzden yokuş üstü sokaklarda el freni kaynaklı hasarlar:
- sessiz gerçekleşir
- geç fark edilir
- “araç park halindeydi” ifadesiyle dosyaya girer
Sorun frenin varlığı değil, alışkanlıkla çekilmesidir.
Mikro-Heritage Notu
1970’li ve 1980’li yıllara ait yerleşim içi saha kayıtlarında, eğimli sokaklarda el freniyle park edilen araçların geri kayması sonucu oluşan küçük temasların tekrarlandığı görülür. Mekanik sistemler yıllar içinde gelişmiş olsa da el freni kullanımına dair davranış biçimi büyük ölçüde aynı kalmıştır. Yokuş üstü yerleşimlerde risk, teknolojiden çok alışkanlıkla ilişkilidir.
Sessiz Kapanış
Yokuşta park etmek bir refleks olabilir.
Ama el freni, refleksle değil farkındalıkla çekilmelidir.