Sokak Aynı Kaldı, Hasar Neden Değişmedi?
Bugün açılan birçok hasar dosyası yeni görünür.
Yeni araçlar. Yeni boyalar. Yeni teknolojiler.
Ama sokaklara dikkatle bakıldığında şu gerçek ortaya çıkar:
Değişen hasar değil, sıkışan ortamdır.
1960’lardan bugüne şehir içi konut sokaklarının çoğunda yol genişliği aynıdır.
Binalar değişmiş, cepheler yenilenmiş olabilir.
Ama sokak, aynı sokaktır.
1960–70’ler: Toleransın Olduğu Yıllar
1960’lı ve 70’li yıllarda:
- araçlar daha küçüktü
- park geçiciydi
- sokaklar nefes alıyordu
Araçlar sokakta dururdu ama birbirine yapışmazdı.
Temas ihtimali vardı, ama tolerans yüksekti.
Hasar vardı.
Ama daha seyrek ve daha görünürdü.
Bugün: Aynı Sokak, Daha Büyük Araçlar
Bugün aynı sokakta:
- araçlar daha geniş
- park süreleri daha uzun
- boşluklar milimlerle ölçülür
Sokak genişlemedi.
Ama araçlar büyüdü.
Bu da şu sonucu doğurdu:
Temas kaçınılmaz hale geldi, ama fark edilmesi zorlaştı.
Hasar sayısı arttığı için değil,
fark edilmeyen temaslar çoğaldığı için dosyalar çoğaldı.
Hasar Değil, Davranış Süreklidir
Katman 3’ün temel farkı şudur:
Hasar tekrar etmez.
Davranış tekrar eder.
- Dar alanda park etme
- “Bir şey olmaz” toleransı
- Sessiz temasları fark etmeme
- Hasarı anla değil sonuçla tanımlama
1960’larda “kimse görmedi” deniyordu.
Bugün “kimse çarpmadı” deniyor.
Kelime değişti.
Davranış değişmedi.
Zaman Hasarı Taşımaz, Açığa Çıkarır
Bu yüzden bazı dosyalar:
- yeni görünür
- ama tanıdık gelir
Çünkü zaman:
- hasarı üretmez
- deseni görünür kılar
Aynı sokak,
aynı sıkışma,
aynı sonuç.
Neden Bu Bir Heritage Yazısıdır?
Çünkü bu metin:
- tekil bir olayı anlatmaz
- bugünü suçlamaz
- geçmişi romantize etmez
Sadece şunu söyler:
Bugünkü hasar, dünkü mekânın devamıdır.
Bu, sigorta hafızasının derinliğidir.
Sessiz Kapanış
Sokak değişmedi.
Araçlar büyüdü.
Hasar yeni değil.
Sadece daha sıkışık.