Şehit Ecvet Yusuf Caddesi – Ara Sokak Katılımında 08:00 Tempo Farkı
Lefkoşa iç ringin en kritik geçişlerinden biri olan Şehit Ecvet Yusuf Caddesi, sabah saatlerinde akışkan görünür. Özellikle 07:45 ile 08:30 arasında trafik düzenli ilerliyor gibi hissedilir. Ancak bu düzen, ara sokak bağlantılarında kırılır.
Bu cadde boyunca çok sayıda konut sokağı ana hatta bağlanır. Sokak ağı 1970’lerden sonra genişlemiş, iç mahalle yoğunluğu artmıştır. Yolun fiziksel genişliği değişmemiştir. Ancak sabah saatlerinde araç çıkış sayısı belirgin şekilde yükselir. Sorun burada başlar.
Ana hatta ilerleyen sürücüler belirli bir tempoya alışır. Ortalama hız yüksek değildir fakat ritim sabittir. Ara sokaktan çıkan sürücü ise boşluk arar. Ancak Şehit Ecvet Yusuf Caddesi’nde boşluklar eşit aralıklı değildir. Araçlar kümeli gelir. İki araç arası mesafe kısa görünür ama gerçekte yeterlidir. Yine de karar vermek için süre daralır.
Saat 08:00 civarında yaşanan tipik senaryo şudur: Ara sokaktan çıkan araç burnunu yola doğru hafif uzatır. Ana akışta ilerleyen sürücü bunu geç fark eder çünkü önündeki araca odaklanmıştır. Fren yapılır. Arkadaki araç da aynı anda tepki verir. Çarpışma olmaz fakat zincirleme sıkışma oluşur.
Bu risk hızdan kaynaklanmaz. Tempo farkından kaynaklanır. Ana akış sabit ritimdeyken yan sokaktan gelen araç sıfırdan harekete başlar. İki hız arasındaki geçiş süresi kısa olduğunda karar gecikir.
Özellikle Mehmet Akif Caddesi bağlantısına yakın kesimlerde bu davranış daha belirgindir. Çünkü sürücüler yaklaşan kavşağı düşünür, şerit pozisyonu planlar. Bu sırada yan sokaktan çıkan araç ikinci plana düşer.
Geçtiğimiz sonbaharda, 08:10 civarında bir ara sokaktan çıkan araç ani şekilde ana hatta katılmaya çalıştı. Ana akıştaki araç sert fren yaptı ve hafif sola yöneldi. Karşı akışla mesafe azaldı. Fiziksel temas yaşanmadı ama risk üçlü karar anında oluştu.
Şehit Ecvet Yusuf Caddesi’nde sabah riski yolun yapısında değil, ritmin kırılmasındadır. İç mahalle çıkışları arttıkça bu ritim daha sık bozulur. Şehir merkezine yaklaşan her araç hız değil zaman baskısı taşır. Zaman baskısı, boşluk algısını olduğundan geniş gösterir.
Bu cadde sabah saatlerinde akıcıdır. Ancak akışkanlık, güvenli mesafe anlamına gelmez. Tempo farkı görünmezdir ama belirleyicidir.