Sahile Paralel Sitelerde Neden “Hasar Bir Anda Ortaya Çıkmış Gibi” Görünür?

Sahile paralel sitelerde bazı hasarlar bir anda olmuş gibi fark edilir.

Oysa gerçekte olan şey ani değildir.

Biriken etki, görünür hale gelmiştir.

Bu yerleşimlerde araçlar:

• uzun süre aynı noktada kalır
• çevresel etkiye sürekli maruz kalır
• hasar oluşturan süreci parça parça yaşar

Ancak bu süreç tek bir an üretmez.

Bu yüzden fark edildiği an, başlangıç sanılır.

Birikim Yanılgısı

Tuz, nem, rüzgar ve güneş etkisi:

• tek başına zayıf görünür
• birlikteyken sessizce çalışır
• zaman içinde malzeme direncini düşürür

Hasar fark edildiğinde sürücü şunu söyler:

“Dün yoktu.”

Aslında vardı.

Ama eşik aşılmamıştı.

Görünürlük Eşiği

Çevresel hasarların çoğu eşik bazlıdır:

• boya bir noktaya kadar dayanır
• metal bir süre sonra tepki verir
• kauçuk belli bir noktada sertleşir

Bu eşik geçildiğinde hasar bir gecede oluşmuş gibi görünür.

Oysa süreç haftalar, aylar boyunca çalışmıştır.

“Bir Anda Oldu” Algısı

Bu algı, olayın hızından değil;

algının gecikmesinden doğar.

Sahile paralel sitelerde hasar:

• hızlı oluşmaz
• hızlı fark edilir

Bu fark, dosya anlatımını da şekillendirir.

Mikro-Heritage Notu

1960’lardan itibaren kıyı yerleşimlerinde tutulan bakım kayıtlarında, çevresel etkilere bağlı hasarların “ani fark edildiği” ancak geriye dönük incelemelerde uzun süreli maruziyet izleri taşıdığı görülür. O dönemlerde de hasar aniden oluşmamış, sadece **bir anda görünür hale