Oto Bayileri İçin Antrepo (Gümrüklü Depo) Sigortası: Gerçekte Nelerin Teminat Altında Olması Gerekir?

Antrepo kullanan oto bayileri için sigorta bir formalite değildir.
Bu, işin yapısal bir parçasıdır.

Gümrük kontrolü altındaki araçlar; yüksek finansal değer, hukuki sorumluluk ve çok katmanlı risk anlamına gelir. Teminatta bırakılan tek bir boşluk, geçici bir depolama sürecini kalıcı bir zarara dönüştürebilir.

Bu yazı, antrepo kullanan oto bayileri için sigortanın nasıl kurgulanması gerektiğini ve en sık gözden kaçan riskleri açıklar.

Antrepo riski, standart depolama riski değildir

Antrepo ne bir showroomdur ne de sadece bir geçiş noktasıdır.
Araçlar fiziken oradadır ama hukuken hâlâ “yoldadır”.

Bu durum iki yönlü bir sorumluluk doğurur:

• Gümrük idaresine karşı sorumluluk

• Araç sahibi, tedarikçi veya alıcıya karşı sorumluluk

Sigorta; bina, stok ve sorumluluk teminatlarının tam ortasında durmalıdır.
Standart motor ticari poliçeler çoğu zaman bu alanı tek başına kapsamaz.

Stok değeri sabit değildir

Antrepodaki araç stoku sürekli değişir.

Araçlar girer, bekler, çıkar.
Değerler şu faktörlerle dalgalanır:

• Döviz kurları

• Model yılı değişimleri

• Piyasa koşulları

Sigorta, ortalama stok üzerinden değil maksimum birikim riski üzerinden yapılmalıdır. Eksik sigorta, antrepolarda yapılan en pahalı hatalardan biridir.

Yangın ve sel açıktır, ama tek risk değildir

Yangın ve sel hâlâ antrepolar için temel risklerdir. Özellikle limanlara veya sanayi bölgelerine yakın alanlarda.

• Komşu tesislerden sıçrayan yangın

• Şiddetli yağış sonrası çatı ve drenaj sorunları

• Alçak bölgelerde su baskını

Gümrüklü statüde yaşanan her hasar, sadece fiziki zararla sınırlı kalmaz. Gecikmeler, denetimler ve idari süreçler zararı büyütür. Sigorta bu etkiyi de hesaba katmalıdır.

Dolu hasarı: Sessiz ama toplu bir risk

Dolu hasarı, antrepolarda en çok küçümsenen risklerden biridir.

Nadir olduğu düşünülür.
Kısa sürdüğü için hafife alınır.
Aracı hemen kullanılamaz hale getirmediği için ertelenir.

Oysa antrepolarda bulunan araçlar genellikle:

• Açık alanda veya hafif çatılar altında tutulur

• Uzun süre hareketsiz kalır

• Birbirine yakın park edilir

Dolu tanelerinin büyük olması gerekmez. Tekrarlayan darbeler şu hasarlara yol açar:

• Tavan ve kaput ezikleri

• Boyada mikro çatlaklar

• Kaplama ve trim kaymaları

• Camlarda sonradan çatlayabilecek stres

Hasar ilk bakışta kozmetik görünür. Ama araçların ikinci el ve satış değeri anında düşer. Antrepoda bu, kişisel bir sorun değil ticari bir kayıptır.

Antrepoda zamanlama ve belgelendirme çok kritiktir

Dolu hasarı çoğu zaman olaydan sonra fark edilir.

Antrepolarda:

• Günlük detaylı kontrol yapılmayabilir

• Gümrük kontrolü araç hareketini kısıtlar

• Hasar araç tesliminde veya çıkışta fark edilebilir

Sigorta açısından hasarın ne zaman oluştuğu hayati önemdedir. Meteorolojik kayıtlar, fotoğraflar ve giriş-çıkış tutanakları yoksa dosya uzar veya tartışmalı hale gelir.

Çatı olması dolu riskini ortadan kaldırmaz

Birçok antrepo şu yapıları kullanır:

• Metal çatılar

• Yarı açık endüstriyel yapılar

• Güneşe göre tasarlanmış kanopiler

Dolu, çatıyı çok az deforme ederken altındaki araçlara ciddi enerji aktarabilir. Çatının sağlam görünmesi, araçların zarar görmediği anlamına gelmez.

Bu yüzden bina teminatı ile araç stok teminatı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Kısmi kayıp ve hırsızlık riski

Antrepolarda tam hırsızlık nadirdir.
Kısmi kayıp daha yaygındır.

• Parça eksilmesi

• İç donanım zararları

• Akü sökülmesi

• Vandalizm

Poliçede kısmi hasarın nasıl ele alındığı net değilse, dosyalar uzar. Gümrük süreci bu gecikmeyi daha da ağırlaştırır.

Nakliyat ile depolama arasındaki karışıklık

Yaygın bir yanlış varsayım şudur:
“Nakliyat sigortası araç antrepoda beklerken de devam eder.”

Çoğu durumda bu doğru değildir.

Nakliyat teminatı araç antrepoya girdiğinde sona erer. Depolama riski ayrı ve açık şekilde sigortalanmalıdır. Bu ayrım yapılmadığında birçok hasar dosyası reddedilir.

Gümrük sorumluluğu ve idari baskı

Gümrüklü eşyalarda oluşan hasar:

• Bildirim yükümlülüğü

• Teminat mektupları

• İdari yaptırımlar

doğurabilir.

Sigorta mevzuatın yerine geçmez ama onu desteklemelidir. Poliçe dili gümrük süreçleriyle uyumlu değilse operasyon kilitlenir.

En büyük yapısal hata

Antrepo sigortasını, standart oto ticaret sigortasının uzantısı sanmak.

Değildir.

Antrepo sigortası şu üç alanın kesişimindedir:

• Bina sigortası

• Stok sigortası

• Sorumluluk sigortası

Bu alan bilinçli şekilde tasarlanmalıdır. Hazır şablonlarla değil.

Sonuç

Oto bayileri için antrepo sigortası “işaretleme” işi değildir.

Antrepodaki araçlar en savunmasız hâllerindedir: beklerken.
Hareket etmezler ama tamamen açıktırlar.

Yangın, sel, hırsızlık, dolu hasarı ve birikim riski birlikte düşünülmelidir.

Doğru kurulduğunda antrepo, tedarik zincirinin kontrollü bir aşaması olur.
Yanlış kurulduğunda geçici depolama, kalıcı zarara dönüşür.

Antrepoda beklemek pasif değildir.
Risklidir.