Lapta’da Eski Taş Evler Neden Özel İnceleme İster?

Lapta’da eski taş evler, standart konut sigortası bakışıyla değerlendirilemez. Bunun nedeni estetik ya da tarih değil; yapı davranışıdır. Bu evler betonarme gibi çalışmaz. Sigorta açısından fark tam burada başlar.

Lapta bölgesindeki taş evlerin büyük bölümü yığma yapıdır. Taşıyıcı sistem kolon ve kirişten değil, doğrudan taş duvarın kendisinden oluşur. Bu durum, hasarın oluşma biçimini ve yorumlanmasını kökten değiştirir.

Taş duvarlar neden farklı değerlendirilir?

Taş duvarlar zamanla çatlar. Bu her zaman hasar anlamına gelmez. Isı farkı, nem, zemin hareketi ve yaş, taş yapılarda iz bırakır. Sigorta açısından kritik soru şudur:

Bu çatlak ani bir olayın sonucu mu, yoksa yıllara yayılan doğal bir süreç mi?

Bu ayrım net değilse, hasar dosyası da net olmaz. Bu yüzden önceden yapılan özel inceleme, sonradan yaşanacak tartışmaları önler.

Lapta’da nem ve tuz etkisi neden önemlidir?

Lapta hattı denize yakındır. Taş yapıların gözenekli yapısı, nemi ve tuzlu havayı içine çeker. Bu etki dışarıdan hemen fark edilmez. Zamanla sıva kabarması, boya dökülmesi ve iç duvarlarda lekelenme görülür.

Sigorta açısından burada belirleyici olan şudur:
Bu durum ani bir hasar mı, yoksa süregelen çevresel etki mi?

Süregelen etki olarak değerlendirilen dosyalarda teminat çoğu zaman sınırlı kalır. Özel inceleme, bu ayrımı en başta netleştirir.

Sonradan eklenen beton bölümler neden risklidir?

Lapta’daki eski taş evlerin önemli bir kısmına yıllar içinde beton odalar, balkonlar veya teraslar eklenmiştir. Taş ve beton aynı şekilde çalışmaz. Biri esner, diğeri rijittir. Bu uyumsuzluk, çatlak ve ayrılma yaratır.

Eksper şu soruya cevap arar:
Hasar taş yapının doğal davranışından mı, yoksa sonradan eklenen uyumsuz bölümden mi kaynaklanıyor?

Bu cevap, teminatın çalışıp çalışmayacağını doğrudan etkiler.

Eski taş evlerde tesisat neden sorun yaratır?

Birçok eski taş evde su tesisatı duvarın içindedir ve çoğu zaman planı yoktur. Kaçak tespit edilir ama ne zamandır sürdüğü net değildir. Sigorta için “ani tesisat hasarı” ile “uzun süreli sızıntı” arasındaki çizgi burada bulanıklaşır.

Özel inceleme, mevcut durumu kayıt altına alarak ileride doğabilecek yorum farklarını azaltır.

Bakımsızlık kavramı neden kritiktir?

Taş evler bakım ister. Derzler, çatı, drenaj ve sıva düzenli kontrol edilmezse hasar kaçınılmazdır. Sigorta dosyalarında bakımsızlık ifadesi geçtiğinde süreç zorlaşır.

Ön inceleme, mevcut bakım durumunu belgeleyerek haksız değerlendirmelerin önüne geçer.

Özel inceleme ne sağlar?

– Yapının taşıyıcı sistemi netleşir
– Mevcut çatlaklar kayıt altına alınır
– Nem ve çevresel etkiler ayrıştırılır
– Sonradan eklenen bölümler belirlenir
– Sigorta beklentisi gerçekçi hale gelir

Lapta’da eski taş evler sigortalanmaz diye bir kural yoktur.
Ancak bu evler standart betonarme konut gibi ele alınırsa sorun çıkar.

Buradaki mesele teminat değil.
Uyumdur.

Taş ev farklı konuşur.
Sigorta onu doğru dinlemek zorundadır.