Kuzey Kıbrıs’ta Anonim Olmamak Ne Anlama Gelir?

Kuzey Kıbrıs’ta anonim olmak zordur.
Hatta çoğu zaman mümkün değildir.

Bu, küçük bir yer olmanın teknik sonucu değil,
bir kültürün doğal hâlidir.

Burada insanlar birbirini tanır demek eksik kalır.
Asıl doğru cümle şudur:
Tanıyacağını varsayarak yaşar.

İsimsiz Davranamazsın

Büyük şehirlerde davranışlar çoğu zaman görünmezdir.
Kalabalık, insanı saklar.
Burada saklamaz.

Kuzey Kıbrıs’ta yapılan her şey,
bir isimle birlikte düşünülür.

• Bir araca çarptığında

• Bir yolda hatalı davrandığında

• Bir söz verdiğinde

Bu eylemler “birinin” değil,
senin eylemindir.

Çünkü yarın bir yerde tekrar karşılaşılır.
Bir kahvede.
Bir benzin istasyonunda.
Bir dostun yanında.

Anonimlik yoktur.
Devamlılık vardır.

Tanımadığın Biri, Aslında Tanıdıktır

Bugün adını bilmediğin biri,
yarın birinin akrabası çıkar.

Bugün selam vermediğin biri,
yarın bir dosyada karşına gelir.

Bu yüzden Kuzey Kıbrıs’ta ilişkiler,
ilk karşılaşmada değil,
ilk izlenimde başlar.

İnsanlar davranışı hatırlar.
Ses tonunu hatırlar.
Nasıl durduğunu hatırlar.

İsim sonradan öğrenilir.
Ama karar çoktan verilmiştir.

Bu Neden Önemlidir?

Çünkü anonim olmayan bir yerde,
sorumluluk dışsal değildir.

Kamera yok diye rahatlanmaz.
Kimse görmedi diye unutulmaz.

Bir araca park halindeyken çarpıldığında not bırakmak,
bu yüzden bir kural değil,
bir refleks olur.

Kaçmak mantıklı değildir.
Çünkü kaçsan bile,
bir yerde bulunacağını bilirsin.

Küçük Yer, Büyük Hafıza

Kuzey Kıbrıs küçük bir coğrafyadır.
Ama hafızası geniştir.

• Sokaklar hatırlanır

• Evler bilinir

• Araçlar tanınır

Bir yerin riskli olduğu haritalarla değil,
anlatılarla öğrenilir.

“Orası su alır.”
“Bu yol gece tehlikelidir.”
“Şu sokakta park etme.”

Bunlar resmi bilgi değildir.
Ama en güvenilir bilgidir.

Çünkü deneyimden gelir.

Sigorta Bu Kültürde Ne Anlama Gelir?

Böyle bir yerde sigorta,
sadece bir sözleşme değildir.

Bir duruş beyanıdır.

“Ben buradayım.”
“Yaptığımın arkasındayım.”
“Kaçmıyorum.”

Bu yüzden sigorta,
Kuzey Kıbrıs’ta evraktan önce
ilişki olarak anlaşılır.

Ve bu ilişki,
hafızayla yürür.

Bugünden Bakınca

Bugün anonimlik fikri her yerde yayılıyor.
Ekranlar araya giriyor.
Mesafeler artıyor.

Ama Kuzey Kıbrıs’ta hâlâ
şu cümle geçerlidir:

“Nasıl davrandığın, kim olduğunu söyler.”

Anonim olamamak bir eksik değildir.
Bir denge mekanizmasıdır.

İnsanı dikkatli yapar.
Dürüst yapar.
Hatırlanabilir kılar.

Sonuç

Kuzey Kıbrıs’ta anonim olmamak,
herkesin seni izlemesi demek değildir.

Herkesin seni hatırlayabileceği bir yerde yaşamak demektir.

Bu da bir toplumu,
kurallarla değil,
hafızayla ayakta tutar.

Ve hafızayla yaşayan yerlerde,
davranışlar daha uzun ömürlüdür.