Köşklüçiftlik’te Ev Önü Park Alışkanlığının 60 Yıllık Hafızası (1958–1980)

📍 Lefkoşa – Köşklüçiftlik

1950’lerin sonundan itibaren Köşklüçiftlik’te yaşam, bugünkü kent yoğunluğundan oldukça farklıydı. Bölge, geniş parseller üzerinde konumlanan müstakil evler ve bahçeli konutlardan oluşuyordu. Araç sayısı sınırlıydı ve sokaklar, düzenli park ihtiyacı olacak şekilde tasarlanmamıştı.

O yıllarda park etmek bir sorun değildi. Evlerin önünde boş alanlar vardı, bahçe duvarları alçaktı ve giriş kapıları genişti. Araçlar çoğu zaman yol kenarına kısa süreli bırakılıyor, bu durum günlük hayatın doğal bir parçası olarak görülüyordu. Bu alışkanlık, zamanla Köşklüçiftlik sokaklarının sessiz bir rutini haline geldi.

1970’lerin sonuna doğru tablo değişmeye başladı. Aynı parseller üzerinde birden fazla araç görülmeye başlandı. Aile yapısı değişti, hane başına düşen araç sayısı arttı. Ancak ev önü park alışkanlığı değişmedi. Sokaklar aynı kaldı, girişler aynı kaldı, refleksler aynı kaldı.

Bugün Köşklüçiftlik’te tekrar eden küçük hasarların önemli bir bölümü, bu alışkanlığın devamından kaynaklanır. Ev önü park sırasında yapılan dar manevralar, bahçe duvarına temaslar, giriş kapısı çevresinde oluşan sürtmeler belirli sokaklarda tekrar eder. Bu hasarlar çoğunlukla düşük hızda gerçekleşir ve tam da bu yüzden “önemsiz” olarak algılanır.

Oysa bu küçük temaslar, yıllar içinde aynı adreslerde birikerek tekrar eden hasar profilleri oluşturur. Aynı ev önüne park etme davranışı, aynı saatlerde yapılan kısa duruşlar ve “her zaman buraya park ediyorum” düşüncesi, mekânsal hafızayı canlı tutar.

Köşklüçiftlik sokaklarında hasarın sürekliliği, çoğu zaman sürücülerden değil, geçmişten miras kalan yaşam biçiminden beslenir. Zaman içinde değişen araçlar, değişmeyen sokak alışkanlıklarıyla karşılaştığında, sonuç çoğu zaman aynıdır.

Alışkanlıklar yerleşir.
Mekân unutmamayı öğrenir.
Sokaklar kaydeder.