Gönyeli çember yaklaşımında yağmur sonrası oluşan jant ve lastik hasarları çoğunlukla yoğun yağış sırasında değil, yağmur durduktan sonraki ilk araç hareketinde meydana gelir.

Yol yüzeyi dışarıdan temiz ve kullanılabilir görünebilir. Ancak uzun süre kuru kalan asfalt üzerindeki ince toz, yağ kalıntısı ve küçük yüzey parçacıkları ilk yağışla birlikte kısa süreli kaygan bir tabaka oluşturabilir.

Sürücü normal fren mesafesinin yeterli olacağını düşünürken araç beklenenden daha geniş bir çizgi izleyebilir.

İlk yağmurdan sonra yol neden farklı davranır?

Uzun süre yağış almayan şehir içi yollarda yüzeyde görünmeyen birikintiler oluşabilir.

İlk yağmur bu tabakayı hemen tamamen temizlemeyebilir. Su ile birleşen yüzey kalıntıları özellikle:

• Çember girişlerinde

• Viraj başlangıçlarında

• Şerit değiştirme noktalarında

• Yavaşlama çizgilerinde

• Bordüre yakın yol bölümlerinde

tutunmayı geçici olarak azaltabilir.

Bu durum yolun her noktasında aynı şekilde oluşmaz. Araçların sık fren yaptığı veya dönüş yaptığı bölümlerde yüzey davranışı daha farklı olabilir.

Gönyeli çember yaklaşımında risk nasıl oluşur?

Çember yaklaşımında sürücü aynı anda hızını düşürür, çember içindeki araçları takip eder ve gireceği şeridi belirler.

Yağmur sonrasında bu kararlar aynı kalır; ancak aracın frenleme ve yön değiştirme tepkisi değişebilir.

Sürücü fren yaptığında araç tamamen düz kalmayabilir. Direksiyon hafif çevrilmişse ön tekerlekler bordür yönüne doğru daha geniş bir hat izleyebilir.

Büyük bir kayma yaşanmasa bile sağ ön tekerlek çember kenarındaki bordüre yaklaşabilir.

Somut bir Gönyeli senaryosu

Akşam yağmurundan sonra saat 19.10’da Gönyeli çemberine yaklaşan bir araç düşünelim.

Sürücü önündeki aracın yavaşladığını görür ve normal şehir içi mesafede fren yapar. Yol yüzeyi beklenenden daha kaygandır ve araç çember girişinde çizgisini hafifçe genişletir.

Sağ ön lastik bordür kenarına temas eder. Aynı anda jantın dış yüzeyi sert kenara sürter.

Sürücü yalnızca kısa bir darbe hisseder ve araç yoluna devam eder. İlk bakışta jant üzerinde sınırlı bir çizik görülür.

Ancak birkaç kilometre sonra direksiyonda hafif titreşim veya aracın bir tarafa çekmesi fark edilebilir.

Jant çizilmesi neden tek başına değerlendirilmemelidir?

Bordür teması yalnızca kozmetik bir jant izi oluşturmayabilir.

Kontrol edilmesi gereken alanlar şunlardır:

• Jant dış kenarı

• Jantta eğilme veya çatlak

• Lastik yanağında kesik

• Lastikte kabarma veya ezilme

• Rot ve direksiyon hizası

• Ön takım bağlantıları

• Tampon altı ve çamurluk içi

Lastik yanağındaki hasar her zaman anında hava kaybına neden olmaz. Darbe alan bölüm, araç kullanılmaya devam ettikçe daha belirgin hâle gelebilir.

Hasar neden birkaç saat sonra hissedilebilir?

Düşük hızlı bordür temasında araç hareket etmeye devam edebilir ve gösterge panelinde herhangi bir uyarı oluşmayabilir.

Ancak jantın hafif eğilmesi veya rot ayarının değişmesi:

• Yüksek hızda titreşim

• Direksiyonda dengesizlik

• Aracın sağa veya sola çekmesi

• Lastikte düzensiz ses

• Basınç kaybı

gibi belirtileri daha sonra ortaya çıkarabilir.

Bu nedenle darbenin küçük hissedilmesi, teknik etkinin de küçük olduğu anlamına gelmez.

Olay yeri neden kaydedilmelidir?

Hasar fotoğrafları yalnızca jant ve lastikle sınırlı kalmamalıdır.

Bordürün yüksekliği, yol yüzeyinin ıslaklığı, çember girişindeki araç çizgisi ve temas noktasındaki yüzey farkı da olayın nasıl oluştuğunu açıklayabilir.

Mümkünse şu görüntüler alınmalıdır:

• Jantın yakın planı

• Lastik yanağı

• Tekerleğin genel konumu

• Temas edilen bordür

• Yolun geniş görünümü

• Çember yaklaşım yönü

Bu kayıtlar hasarın yönü ile araçtaki izlerin uyumunu göstermeye yardımcı olur.

Yağmur sonrası sürüşte temel risk nedir?

Gönyeli çemberinde yağmur sonrası jant ve lastik hasarının temel nedeni yalnızca yağış değildir.

Uzun süre kuru kalan yüzey, çember yaklaşımındaki frenleme, hafif direksiyon hareketi ve bordüre yakın araç çizgisi aynı anda birleşir.

Yol kuru görünmeye başladığında bile tutunma davranışı hemen eski hâline dönmeyebilir. Özellikle ilk yağmurdan sonraki saatlerde sürücünün normal kabul ettiği fren mesafesi yeterli olmayabilir.

Gönyeli çemberindeki bu yerel hasar yapısı Gönyeli Kasko Rehberi içinde şehir içi çember ve manevra riskleriyle, Lefkoşa Kasko Rehberi içinde bölgesel yol davranışlarıyla, Kuzey Kıbrıs Kasko Rehberi içinde ada genelindeki fiziki araç hasarlarıyla ve Kuzey Kıbrıs Kasko Sigortası sayfasında poliçenin temel kapsamıyla birlikte ele alınır.