Ev Sigortasında En Pahalı Hata: Yanlış Metrekare
Sigorta dünyasında bazı hatalar vardır. Sessizdir. Kimse fark etmez. Yıllarca sorun çıkarmaz. Ta ki bir gün, gerçekten ihtiyaç duyulana kadar.
Yanlış metrekare beyanı tam olarak böyle bir hatadır. Küçük görünür, büyük bedel ödetir.
Ev sigortası yaptırırken çoğu kişi şu cümleyi kurar:
“Zaten yaklaşık şu kadar metrekare.”
Sigorta ise “yaklaşık” kelimesini sevmez. Çünkü risk yaklaşık değildir.
Metrekare Neden Bu Kadar Kritik?
Ev sigortası, evin piyasa değeri üzerinden değil, yeniden inşa maliyeti üzerinden çalışır.
Yani sigorta şirketi şunu sorar:
“Bu bina bugün yıkılsa, aynısını yeniden yapmak kaça mal olur?”
Bu hesabın temelinde üç şey vardır:
-
Metrekare
-
Yapı tipi
-
İnşaat kalitesi
Metrekare yanlışsa, gerisi matematiksel olarak çöker.
Sigorta şirketi eksik prim almış olur. Müşteri eksik teminatla yaşar. Hasar anında ise kimse mutlu olmaz.
En Yaygın Yanlış: Net mi Brüt mü?
En klasik hata buradadır.
Ev sahiplerinin büyük bölümü net metrekareyi söyler.
Sigorta ise çoğu zaman brüt metrekareyi esas alır.
Net metrekare:
Yaşadığın alan. Salon, odalar, mutfak.
Brüt metrekare:
Duvarlar, kolonlar, balkonlar, hatta bazen ortak alan payları.
Aradaki fark yüzde 15–30 olabilir.
Bu da şu anlama gelir: Ev 120 m² sanılır, aslında 150 m²’dir.
Sigorta bedeli %20 eksik yazılmıştır.
Bu hata poliçe düzenlenirken değil, hasar ödenirken ortaya çıkar.
Eksik Sigorta Kuralı: Kimsenin Sevmediği Madde
Sigorta poliçelerinde kimsenin okumadığı ama herkesin etkilendiği bir kural vardır:
Eksik Sigorta (Underinsurance).
Basit anlatımıyla:
Evin gerçek değeri 3 milyon TL ise,
Sen 2 milyon TL üzerinden sigortaladıysan,
Hasarın da %33’ü otomatik olarak sana aittir.
Hasar 300.000 TL bile olsa,
Sigorta “ben de eksik sigortalıydım” der ve eksik oran kadar ödeme keser.
Yangın, su baskını, deprem…
Hasarın türü değişir, matematik değişmez.
“Ama Ben Bilerek Düşük Yazmadım” Savunması
Bu savunma çok insani. Ama sigorta teknik bir alan.
Eksper şuna bakar:
-
Gerçek metrekare
-
Poliçedeki metrekare
-
Aradaki fark
Niyet değil, sonuç önemlidir.
Yanlış bilginin kasıtlı olup olmaması, çoğu durumda sonucu değiştirmez.
Bu yüzden metrekare hatası, sigortada en pahalı masum hatadır.
Apartman Dairesi mi, Müstakil Ev mi?
Yanlış metrekare riski özellikle şu evlerde daha yüksektir:
-
Eski tapulu daireler
-
Balkonları kapatılmış evler
-
Sonradan büyütülmüş müstakil yapılar
-
Çatı katları ve teraslı daireler
Tapudaki metrekare ile fiili kullanım sık sık uyuşmaz.
Sigorta, tapuya değil gerçek yapıya bakar.
“Komşum Aynı Binada Daha Ucuza Yaptırdı”
Bu da sık duyulan bir cümle.
Ama komşunun:
-
Metrekareyi nasıl beyan ettiğini
-
Hangi yapı sınıfını seçtiğini
-
Hangi teminatları çıkardığını
bilmiyorsun.
Aynı bina, aynı daire planı, ama bambaşka risk profili olabilir.
Sigorta kopyala-yapıştır sevmez.
Doğru Metrekare Nasıl Tespit Edilir?
En sağlıklı yöntemler şunlardır:
-
Mimari proje veya ruhsat üzerinden bakmak
-
Brüt metrekareyi esas almak
-
Emin olunmayan durumlarda biraz yukarıdan yazmak
Sigortada fazla teminat sorundur demek yanlıştır.
Eksik teminat her zaman daha pahalıdır.
Sonuç: Ucuz Poliçe, Pahalı Ders
Yanlış metrekareyle yapılan ev sigortası, kağıt üzerinde çalışır.
Gerçek hayatta ise eksik kalır.
Hasar gelmeden kimse fark etmez.
Hasar geldiğinde ise artık çok geçtir.
Ev sigortası, “olmasın diye” değil, “olursa ayakta kalayım diye” yapılır.
Ayakta kalmanın ilk şartı da doğru metrekaredir.
Bu konu, sigortada küçük bir detay değil, temelin kendisidir.