Emniyet Kemeri ve Hava Yastığı

Aynı Sistem İçindeki İki Ayrı Zeka

Modern araçlarda hava yastığı bağımsız bir güvenlik ekipmanı değildir. Tek başına karar vermez. Emniyet kemeriyle sürekli konuşur. Bu konuşma saniyenin binde biri hızında olur ve tamamen sensör verisine dayanır.

Araç şunu ölçer:

• Çarpışmanın şiddeti

• Çarpışmanın yönü

• Araç içindeki yolcu ağırlığı

• Koltuk pozisyonu

• Emniyet kemeri tokasının kilitli olup olmadığı

Yani kemer sadece sizi tutmaz. Araca “Ben buradayım, doğru pozisyondayım” mesajı gönderir.

Neden hava yastıkları kemerle birlikte tasarlanır?

Hava yastığı saniyenin yaklaşık 30-40 milisaniyesinde şişer. Bu bir patlamadır. Kontrollü bir patlama ama yine de patlamadır.

Emniyet kemeri:

• Vücudu koltuğa sabitler

• Baş ve göğsün hava yastığına doğru mesafede temas etmesini sağlar

Bu mesafe kritiktir.
Çok yakınsanız: hava yastığı yaralanmaya sebep olur
Çok uzaktaysanız: etkisi azalır

Kemer, sizi “doğru yerde” tutar. Hava yastığı da “doğru anda” devreye girer.

Kemer takılı değilse sistem ne yapar?

Burada iş biraz karanlıklaşır.

Çoğu modern araçta kemer takılı değilse:

• Hava yastığı daha sert şişer

• Bazı modellerde daha geç açılır

• Bazılarında ise hiç açılmaz

Sebep basit: Sistem, yolcunun nerede olduğunu kestiremez. Öne mi savruldu, yan mı döndü, baş nereye gitti… Belirsizlik varsa sistem kendini korumaya alır.

Bu yüzden kemersiz bir sürücü için hava yastığı kurtarıcı değil, risk artırıcı hale gelir.

Yan hava yastıkları ve perde airbag’ler

Burada genelde gözden kaçan bir detay var.

Yan ve perde hava yastıkları:

• Kemerle daha da bağımlıdır

• Özellikle devrilme ve yan çarpışmalarda kemer yoksa ciddi etkisizleşir

Araç devrildiğinde kemer takılı değilse, yolcu:

• Koltuktan kısmen ayrılır

• Cam çizgisine yaklaşır

• Perde hava yastığı doğru noktayı bulamaz

Sonuç: Hava yastığı açılmış olsa bile ağır kafa ve boyun travmaları görülebilir.

Sigorta ve ekspertiz tarafındaki gerçek

CAN Sigorta hasar dosyalarında şu cümleyi çok sık görür:

“Emniyet kemeri takılı değildi.”

Bu cümle:

• Kaza analizinde

• Yaralanma şiddeti değerlendirmesinde

• Uzun süreli sakatlık raporlarında

pasif ama çok etkili bir parametredir.

Şunu net söyleyelim:
Emniyet kemeri takmamak, tazminatı otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Ama hasarın neden bu kadar ağır olduğu sorusuna doğrudan cevap verir.

Ve bu cevap, dosyanın tüm tonunu değiştirir.

Küçük ama kritik bir teknik detay

Emniyet kemerlerinin çoğunda:

• Pretensioner (ön gerdirici) bulunur

Çarpışma anında kemeri milisaniyeler içinde biraz daha sıkar.
Bu hareket:

• Hava yastığıyla senkronize çalışır

• Göğüs ve pelvis bölgesini sabitler

Pretensioner çalışmazsa, hava yastığı da ideal performansa ulaşamaz.

Yani kemer sadece bir kayış değil, aktif bir mekanik parçadır.

CAN Sigorta’dan net mesaj

Hava yastığı “son hamledir”.
Emniyet kemeri ise “ilk karar”.

İlk karar yanlışsa, son hamle mucize yaratmaz.

Biz kazadan sonra poliçeye bakarız.
Ama kazadan önce, emniyet kemerine bakmayı tercih ederiz.

Çünkü güvenlik, hasar dosyasında değil; sürücü koltuğunda başlar.