EDREMİT’TE TAŞ DUVAR DARALMASI VE YAN MESAFE KAYBI

Girne’den batıya doğru ilerlerken yol geniştir. Ancak Edremit, Kyrenia sınırına yaklaşıldığında sürüş geometrisi değişir. Özellikle eski taş evlerin yoğunlaştığı bölümde, yolun iki yanında yükselen duvarlar efektif şerit genişliğini daraltır. Resmî ölçü değişmez. Fakat algılanan alan azalır.

Bu daralma, modern araç ölçüleriyle tarihsel yapı dokusunun çakışmasından kaynaklanır. 1950’lerde inşa edilen evlerin bahçe duvarları, bugünkü SUV ve pick-up genişliklerine göre tasarlanmamıştır. Yol, o dönem için yeterlidir. Günümüz araç hacmi için sınırdadır.

Sorun hız değildir. Sorun yan mesafe algısıdır.

Taş duvar yüzeyleri serttir. Sürücü bilinçaltında duvara yaklaşmamak için direksiyonu şerit ortasından hafif sola kırar. Aynı anda karşıdan bir araç geliyorsa iki araç da orta hatta yaklaşır. Bu noktada yan aynalar riskli mesafeye girer.

Zaman faktörü belirleyicidir. Özellikle akşamüstü saatlerinde güneş batıdan gelir ve duvar yüzeyinde kontrast oluşturur. Gölgeler şerit kenarını olduğundan dar gösterir. Sürücü mesafeyi yanlış yorumlayabilir.

Yerel davranış biçimi de alanı daraltır. Eski evlerin çoğunda kapalı garaj yoktur. Araçlar bahçe girişine paralel bırakılır. Yol kenarına park edilen bir araç, daralmayı kalıcı hâle getirir. Karşılaşma anı kaçınılmaz olur.

Somut bir durum: Köy içinden ana yola doğru çıkan bir araç, duvarın hemen bitimindeki dar bölümden geçerken karşıdan gelen araçla aynı anda viraja girer. İki sürücü de refleks olarak yavaşlar. Ancak manevra alanı sınırlıdır. Aynalar birbirine temas edebilir. Fiziksel hasar küçük olsa da akış durur.

Bu bölümde bir diğer teknik sorun da kaçış alanının olmamasıdır. Yol kenarında banket yoktur. Taş duvar, sıfır toleranslı bir sınırdır. Bu durum sürüş psikolojisini etkiler. Direksiyon hareketleri gereğinden sert olabilir.

Yağmur sonrası taş yüzeyler nem tutar. Nemli ortamda yol çizgisi görünürlüğü azalır. Gece saatlerinde aydınlatma sınırlıdır. Duvar ve asfalt arasındaki sınır net seçilemeyebilir.

Edremit geçişindeki bu daralma, kaza üretmez gibi görünür. Ancak temas, sürtme ve karşılıklı sıkışma üretir. Risk burada mikro ölçektedir. Hızdan değil, milimetrik mesafeden doğar.

Köy merkezine varmadan önce başlayan bu yan mesafe kaybı, hattın karakterini belirler. Burada sürüş, refleks değil ölçü işidir.