Dereboyu’nda Risk Neden Yıllar İçinde Değişti?

Dereboyu, Lefkoşa’da sadece bir yol değildir.

Uzun yıllardır şehrin akışını taşıyan ana damar gibidir. Ancak bu akış, yıllar içinde aynı kalmadı. Yol aynı kaldı, asfalt büyük ölçüde değişmedi. Değişen şey, riskin kaynağı ve biçimi oldu.

1990’lar: Akışın net olduğu dönem

1990’larda Dereboyu bugünkü kadar yoğun değildi. Araç sayısı sınırlıydı, yol daha “okunur” durumdaydı. Risk daha çok:

• Hız kaynaklı tekil çarpmalar
• Kavşaklarda kontrol kaybı
• Gece saatlerinde görüş eksikliğine bağlı kazalar

şeklinde ortaya çıkıyordu. Hasarlar vardı ama seyrekti. Risk nett i; nerede başlayıp nerede biteceği belliydi.

2000’ler: Yoğunluk arttı, alışkanlıklar değişmedi

2000’lerle birlikte Dereboyu’nun yükü belirgin şekilde arttı. İş yerleri çoğaldı, bağlantı yolları daha aktif kullanılmaya başladı. Ancak yolun fiziksel karakteri aynı kaldı. Bu noktada yeni bir risk türü doğdu: alışkanlık gecikmesi.

Sürücüler hâlâ eski Dereboyu refleksiyle hareket ediyordu. Oysa yol artık daha yoğundu. Bu dönemde:

• Ani dur-kalklar
• Şerit algısının bozulması
• Yol kenarı kısa süreli parklar

hasar dosyalarında daha sık görünmeye başladı. Risk artık tek bir hareketten değil, ardışık hatalardan doğuyordu.

2010 sonrası: Risk parçalandı

2010’lardan sonra Dereboyu’ndaki risk tek bir başlıkla açıklanamaz hale geldi. Aynı noktada, farklı saatlerde farklı hasar türleri oluşmaya başladı.

• Sabah saatlerinde hız yanılgısı
• Öğle saatlerinde kısa süreli parklar
• Akşam saatlerinde çift park
• Yağmur sonrası yüzey değişimi ve şerit kaybı

Bu dönemde kazalar küçüldü ama zincirleme hale geldi. Küçük temaslar, aynalar, tamponlar ve yan paneller dosyalarda öne çıktı. Risk azalmadı; sadece parçalara ayrıldı.

2026: Aynı yol, üst üste binen riskler

Bugün Dereboyu’nda risk tek başına bir durum değildir. Birden fazla faktör aynı anda çalışır:

• Trafik yoğunluğu
• Park alışkanlıkları
• Yaya hareketi
• Yağmur sonrası yol tutuşu

Eskiden risk “ne olacağı” ile ilgiliydi.

Bugün risk, ne zaman ve hangi koşulda olacağı ile ilgilidir.

Bu da şunu gösterir: Dereboyu’nda risk artmadı ya da azalmadı. Yoğunlaştı.

Sonuç

Adres aynı kaldı.

Yol aynı kaldı.

Ama risk, yıllar içinde şekil değiştirdi.

Sigorta tam olarak burada anlam kazanır. Çünkü poliçe yılı yazmaz. Hasar ise zamanın ruhuna göre oluşur.

Dereboyu’nu anlamak için haritaya bakmak yetmez.

Takvime bakmak gerekir.