Dereboyu’nda Aynı Hatalar Neden Tekrar Ediliyor?
Lefkoşa’da Dereboyu akşam trafiğinde yaşanan küçük ölçekli hasarların büyük kısmı, sürücülerin yeni hatalar yapmasından değil, aynı hataları fark etmeden tekrarlamasından kaynaklanır. Bu tekrar, dikkatsizlikten çok alışkanlıkla ilgilidir.
Bu yol, sürücüyü zorlamaz.
Rahatlatır.
Tanıdık Yol Yanılgısı
Dereboyu, çoğu sürücü için gün içinde defalarca geçilen bir güzergahtır. Bu tanışıklık, riskleri azaltmaz; aksine görünmez kılar. Yol bilindikçe sürücü, çevreyi taramak yerine beklemeye başlar.
Beklenen şey şudur:
Bu beklenti, değişen küçük detayları gözden kaçırır.
Alışkanlık, Farkındalığın Yerini Alır
Aynı saatlerde, aynı noktada, aynı davranışlar tekrar eder:
-
Banka önünde duruş
-
Kısa süreli park
-
Ani yaya geçişi
Bu tekrarlar zamanla “normal”leşir. Normalleşen risk, artık risk gibi algılanmaz. Sürücü, bir duruşu tehlike olarak değil, rutin bir kesinti olarak görür.
Düşük Hız Yanlış Güven Üretir
Akşam saatlerinde hız düştükçe, sürücünün zihinsel alarm seviyesi de düşer. “Yavaş gidiyorum” düşüncesi, mesafe ve pozisyon kontrolünün gevşemesine neden olur.
Bu gevşeme:
-
Freni değil, zamanı etkiler
-
Direksiyonu değil, algıyı bozar
Sonuç, ani bir hata değil; gecikmiş bir fark ediştir.
Aynı Saat, Aynı Senaryo
Dereboyu’nda akşam saatleri şaşırtıcı değildir. Tam tersine son derece öngörülebilirdir. İş çıkışı, ışık düzeni, yaya yoğunluğu ve dur–kalk trafiği her akşam benzer bir yapı üretir.
Bu yapı değişmediği için:
“Bir anlık oldu.”
Neden Değişmiyor?
Çünkü sürücü, hatayı kendine ait görmez. Yolun, trafiğin ya da karşı tarafın doğal sonucu olarak kabul eder. Bu kabulleniş, davranışın sorgulanmasını engeller.
Sorgulanmayan davranış ise kalıcı hale gelir.
Sonuç
Dereboyu’nda akşam trafiğinde tekrar eden hasarların nedeni sürücünün kötü olması değildir. Sorun, yolun fazla tanıdık olmasıdır. Tanıdık yol, dikkat değil alışkanlık üretir.
Ve alışkanlık, küçük hataları sessizce çoğaltır.
Bu yüzden bu hasarlar:
-
Ani değildir
-
Şaşırtıcı değildir
-
Tesadüf değildir
Tekrardır.