Aynı Sokakta Tekrar Eden Aynı Adresler: Köşklüçiftlik’te Hasarın Coğrafi Hafızası (1958–1995)
📍 Lefkoşa – Köşklüçiftlik
Köşklüçiftlik’te bazı sokaklar, yıllar boyunca benzer hasar kayıtları üretmeye devam eder. Daha dikkat çekici olan ise, bu hasarların çoğu zaman aynı adreslerde veya birkaç parsel arayla tekrar etmesidir. Bu durum, rastlantısal bir yoğunluk değil, coğrafi hafızanın doğal sonucudur.
1950’lerin sonundan itibaren bölgede şekillenen yerleşim düzeni, sokak bazlı bir denge üzerine kuruluydu. Müstakil evler, benzer parsel ölçüleri ve aynı sokak çizgisi boyunca dizilmişti. Sokak eğimleri, görüş açıları ve giriş konumları büyük ölçüde aynıydı. Bu fiziksel tekrar, zamanla davranış tekrarını da beraberinde getirdi.
Yıllar içinde yapı kullanımı değişti. Araç sayısı arttı, parseller bölündü, ev önü alanlar park ve manevra alanına dönüştü. Ancak sokak geometrisi aynı kaldı. Bu nedenle belirli adresler, benzer koşullar altında tekrar tekrar hasar üretmeye başladı.
Hasar kayıtları incelendiğinde, Köşklüçiftlik’te bazı evlerin çevresinde küçük ama süreklilik gösteren temas izleri görülür. Aynı duvar köşesi, aynı giriş kapısı çevresi, aynı dar dönüş noktası. Bu noktalar, zamanla birer risk düğümüne dönüşür.
Bu tekrarın nedeni sürücülerden çok mekândır. Aynı sokakta yaşayanlar, aynı alışkanlıklarla hareket eder. Aynı saatlerde park edilir, aynı girişler kullanılır, aynı kısa manevralar yapılır. Böylece hasar, adresle özdeşleşir.
Köşklüçiftlik’te “sorunlu adres” olarak bilinen bazı noktaların onlarca yıl boyunca aynı tür hasarları üretmesi, bu sessiz hafızanın göstergesidir. Sokaklar sadece yol değildir. Geçmişi kaydeder, davranışı saklar, hatayı tekrarlar.
Adresler sabit kalır.
Alışkanlıklar döner.
Hasar yerini bulur.