Aynı Sokakta Aynı Saatte Tekrar Eden Hasarlar

Bazı kazalar tekildir.

Bazıları ise tekrar eder.

Aynı sokakta, aynı saatlerde, benzer şekilde oluşan hasarlar; sürücü hatasından çok daha fazlasını anlatır. Burada mesele dikkatsizlik değil, alışkanlığın rutine dönüşmesidir.

Bu yazı, tek bir kazayı değil; aynı davranışın aynı ortamda tekrar tekrar aynı sonuca yol açmasını ele alır.

Tekrar Eden Hasar Tesadüf Değildir

Sigorta dosyalarına bakıldığında belirli sokakların, belirli saatlerde, benzer hasarlarla öne çıktığı görülür.

Bu genellikle üç unsurun çakışmasıyla oluşur:

• Aynı fiziksel çevre
  Yol genişliği, park düzeni, kaldırım mesafesi ve görüş açısı değişmez.
• Aynı zaman aralığı
  Sabah işe gidiş, akşam dönüş, okul çıkışı ya da gün sonu yorgunluğu.
• Aynı davranış kalıbı
  Hızlanma, acele park, kapı açma refleksi, “her gün buradayım” rahatlığı.

Bu üçlü bir araya geldiğinde risk görünmez hale gelir.

Ve görünmeyen risk, tekrar eden hasar üretir.

“Ben Hep Buradan Geçiyorum” Yanılgısı

Kaza sonrası en sık duyulan cümlelerden biri şudur:

“Her gün buradan geçiyorum.”

Bu ifade güven verici gibi görünür.

Oysa sigorta açısından tam tersini anlatır.

Aşinalık arttıkça:

• Dikkat azalır
• Tepki süresi uzar
• Risk normalleşir

Bu yüzden aynı sokakta, aynı saatte yaşanan hasarlar çoğu zaman aynı noktada oluşur. Ayna hizası, kapı açıklığı, tampon köşesi ya da yol kenarı temasları tekrar eder.

Saat Faktörü Neden Belirleyicidir?

Kazaların büyük kısmı aşırı yoğun anlarda değil, öngörülebilir saatlerde meydana gelir.

Özellikle:

• Sabah 08:00–09:00
• Akşam 17:30–19:00
• “Kısa bir iş için” çıkılan zamanlar

Bu saatlerde sürücüler:

• Daha hızlı karar verir
• Daha az kontrol eder
• Çevreden çok hedefe odaklanır

Sonuçta büyük kazalar değil, küçük ama sık hasarlar oluşur.

Sigorta Açısından Anlamı

Tekrar eden hasar noktaları, sigorta için davranışsal risk anlamına gelir.

Bu tür hasarlar:

• Büyük tutarlı değildir
• Ama dosya frekansı yüksektir
• Zamanla toplam maliyeti büyür

Bu nedenle risk, yalnızca yolun kendisinde değil; o yolun nasıl ve ne zaman kullanıldığında saklıdır.

Sonuç: Sorun Sürücü Değil, Sistemdir

Aynı sokakta, aynı saatte tekrar eden hasarlar şunu gösterir:

Bu bir şanssızlık değildir.

Bu bir alışkanlık sonucudur.

Sigorta, tam olarak bu noktada devreye girer:

Tekil kazayı değil, tekrar eden riski anlamak için.

CAN Sigorta Heritage Notu

CAN Sigorta için aynı sokakta, aynı saatlerde tekrar eden hasarlar yeni bir gözlem değildir. 1958’den bu yana tutulan yerel kayıtlar, riskin çoğu zaman ani hatalardan değil; alışkanlıkların mekân ve zamanla çakışmasından doğduğunu gösterir. Bu nedenle sigortacılık, tek bir kazayı açıklamakla değil; tekrar eden örüntüleri fark etmekle anlam kazanır ve bu yazı, o uzun saha hafızasının bugüne düşen bir notu olarak okunmalıdır.