Atatürk Caddesi Sinyal Öncesi Şerit Kayması Davranışı

Lefkoşa merkezde iç ring akışının en eski taşıyıcı hatlarından biri olan Atatürk Caddesi, gün boyunca düzenli bir trafik karakteri sergiler. Ancak sinyalize kavşaklara yaklaşım bölgesinde farklı bir davranış paterni oluşur. Bu davranış fiziksel değil, psikolojiktir.

Özellikle 12:00 ile 14:30 arasında, öğlen hareketliliği arttığında sürücüler kavşağa yaklaşırken şerit pozisyonlarını son anda düzeltme eğilimindedir. Yol geniş görünür. Çizgiler nettir. Ancak yaklaşım alanında şeritler zihinsel olarak daralır.

Sorun hız değildir. Sorun konumlanma tereddüdüdür.

Sinyal öncesi bölümde araçlar yavaşlamaya başlar. Ön araç sağa meyilli durur. Arkadaki sürücü sola hafif kayar. Şerit değişimi değildir bu. Şerit içinde mikro kaymadır. Ancak iç ring trafiğinde bu küçük kayma yan araçla mesafeyi azaltır.

Atatürk Caddesi’nin bazı bölümlerinde eski bina cepheleri yola yakın konumlanmıştır. Bu da özellikle öğlen saatlerinde ışık yansımasını artırır. Sürücü sinyale odaklanırken yanındaki aracın konumunu tam algılayamaz. Şerit kayması fark edilmez.

Tarihsel olarak bu cadde 1980’lerden itibaren ticari yoğunluk kazanmıştır. Yaya geçişleri, kısa süreli duruşlar ve kavşak öncesi konumlanmalar alışkanlık haline gelmiştir. Yol yapısı sabit kalmış, davranış değişmiştir.

Geçtiğimiz haftalarda öğlen saat 13:20 civarında sinyale yaklaşan iki araç yan yana ilerliyordu. Sol şeritteki araç, kavşakta sola döneceğini son anda fark ederek şerit içinde sola doğru genişledi. Sağ şeritteki araç düz devam edecekti. Fiziksel temas yaşanmadı. Ancak iki araç arasındaki mesafe neredeyse tampon hizasına kadar düştü.

Bu tür riskler genellikle “şerit ihlali” olarak tanımlanmaz. Çünkü çizgi aşılmaz. Ancak çizgi aşılmadan da risk oluşabilir. Atatürk Caddesi’nde sinyal öncesi davranış tam olarak budur.

Akış yavaşladığında dikkat azalmaz. Aksine dağılır. Sürücü sinyale, yaya geçidine, karşıdan gelen dönüşe aynı anda bakar. Yan araç ikinci plana düşer.

Atatürk Caddesi’nde risk kavşakta değil, kavşak öncesi konumlanma alanındadır. Şerit kayması küçük görünür. Ancak iç ring temposunda küçük sapmalar zincirleme tepki yaratabilir.

Bu cadde öğlen saatlerinde sakin görünür. Fakat sakinlik, kararsız konumlanma anlarını gizler.