Atatürk Caddesi Gece Sinyal Boşluğunda Hız Taşınması
Lefkoşa merkezde iç ring akışının ana taşıyıcılarından biri olan Atatürk Caddesi, gündüz saatlerinde yoğun ve kontrollü bir trafik taşır. Ancak 22:30 sonrasında farklı bir davranış yüzeyi oluşur. Trafik azalır. Sinyal döngüleri daha seyrek algılanır. Risk tam bu boşlukta belirir.
Gece saatlerinde sürücüler sinyale yaklaşırken kırmızı ışıkta bekleme süresinin kısa olduğunu düşünür. Bir önceki geçişte durmamışsa, bir sonraki geçişte de durmayacağını varsayar. Bu varsayım hızın korunmasına neden olur.
Sorun hız yapmak değildir. Sorun hızın taşınmasıdır.
Sinyal sarıya döndüğünde fren yerine gazdan ayağın çekilmesi gecikebilir. Çünkü yol boş görünür. Karşı yönden gelen araç sayısı azdır. Ancak iç ring tamamen boş değildir. Yan sokak bağlantıları ve geç saat yaya hareketi hâlâ vardır.
Özellikle Mehmet Akif bağlantısına yakın kesimde, sinyal boşluğu yanıltıcıdır. Bir araç kırmızıya yaklaşırken durmamayı seçtiğinde arkadaki araç da aynı kararı tekrarlar. Bu zincirleme davranış, kavşakta çapraz akışla çakışabilir.
Geçtiğimiz ay saat 23:15 civarında kuzey yönünde ilerleyen bir araç sarı ışıkta hızını korudu. Aynı anda yan sokaktan çıkan başka bir araç yeşil ışıkla harekete geçti. İki araç kavşak ortasında neredeyse aynı noktaya ulaştı. Sert fren yapıldı. Fiziksel temas yaşanmadı. Ancak hız taşınmıştı.
Atatürk Caddesi 1980’lerden bu yana merkez hattın ana omurgalarından biridir. Gün içi yoğunluk sürücü davranışını disipline eder. Fakat gece saatlerinde bu disiplin gevşer. Yol geniştir. Şeritler nettir. Bu düzen güven hissi üretir.
Gece sürücüsü çoğu zaman zaman baskısı taşımaz. Ancak boş yol psikolojisi hızın düşürülmemesine neden olur. Sinyal boşluğu, kararın ertelenmesine zemin hazırlar.
Hız taşınması genellikle agresif değildir. Kontrollü görünür. Ancak sarı ışık süresi ile kavşak mesafesi arasındaki hesaplama hatası milisaniyelerle ölçülür.
Atatürk Caddesi’nde gece riski karanlık değildir. Boşluk hissidir. Sinyal öncesi hız korunur. Fakat kavşak dinamikleri hâlâ çalışmaktadır.
Yol sakin görünür. Ancak hızın taşınması, kavşak içinde beklenmeyen karşılaşma üretmeye yeterlidir.