Arka Sokak Apartmanlarında Kapı Açma Hasarları Neden “Kimsenin Suçu Değil” Gibi Algılanır?
Arka sokak apartmanlarında kapı açma hasarları çoğu zaman sahipsiz kalır.
Ne çarpan bellidir.
Ne an bellidir.
Ne de bir suçlu vardır.
Bu algı, sokağın yapısından doğar.
Dar Alan, Geniş Kapı
Bu sokaklarda:
- park mesafeleri dardır
- araçlar birbirine paralel değil, yakın durur
- kapılar tam açılamaz
Ama sürücü kapıyı açarken bunu her seferinde yeniden hesaplamaz.
Alışkanlık devreye girer.
Kapı:
- normalden biraz fazla açılır
- komşu araca sessizce değer
- iz bırakır ama ses çıkarmaz
Hasar olur.
An olmaz.
“Ben Açmadım” Yanılgısı
Bu arketipte herkes şunu söyler:
“Ben kapıyı dikkatli açarım.”
Bu cümle çoğu zaman doğrudur.
Ama sorun dikkat değil, alanın toleranssızlığıdır.
Milimlik bir fazla açı:
- kapı sacında noktasal iz
- boya üzerinde çizik
- plastik çıtada kırık
yaratmaya yeter.
Neden Kimse Görmez?
Çünkü:
- kapı açma anı çok kısadır
- çoğu zaman araç içinde başka biri vardır
- dikkat dışarıda değil, içeridedir
Bu yüzden kapı açma hasarları:
- fark edilmez
- inkâr edilmez
- sadece sonradan keşfedilir
Dosya dili tanıdık hale gelir:
“Benim haberim yok.”
Mikro-Heritage Notu
1960’lardan itibaren apartman yoğunluğunun arttığı arka sokaklara ait hasar kayıtlarında, kapı açma kaynaklı küçük izlerin sıklıkla “faili belirsiz” olarak kayda geçtiği görülür. O dönemlerde kapılar daha küçüktü; ancak sokaklar aynı dardı. Fail değil, alan belirleyiciydi.
Bu durum değişmedi.
Sessiz Kapanış
Arka sokak apartmanlarında,
bazı hasarların faili yoktur.
Alan vardır.