ALAGADİ-ÇATALKÖY AKŞAM KARŞI ŞERİT FAR PARLAMASIYLA MESAFE SAPMASI
Alagadi ile Çatalköy arasındaki bağlantı yolu, gündüz saatlerinde sakin ve net bir hat gibi görünür. Deniz tarafı kuzeyde kalır, yol iç kesime paralel ilerler. Şerit genişliği yeterlidir ve görüş çoğu zaman açıktır. Ancak yaz aylarında özellikle 19:30 sonrasında bu hattın sürüş karakteri değişir.
Plaj dönüşü başladığında yol aynı kalır, fakat ışık dengesi değişir. Akşam güneşi battıktan hemen sonra gökyüzü tam kararmamış olur. Bu alacakaranlık evrede yol yüzeyi gri ton alır, çevredeki doğal ışık azalır, ancak tam karanlık da oluşmaz. Bu aralıkta karşı şeritten gelen araç farları daha yoğun ve doğrudan algılanabilir.
Bu bölümde risk hızdan değil, mesafe algısının kaymasından doğar. Alagadi’den Çatalköy yönüne ilerleyen araçlar hafif sağ ve sol kıvrımlardan geçer. Bu kıvrımlar keskin değildir; ancak karşıdan gelen aracın farı viraj açısına bağlı olarak doğrudan göz hizasına gelebilir. Özellikle yüksek araçlarda veya far ayarı yukarıda olan araçlarda parlama etkisi daha belirgin hale gelir.
Somut bir senaryoda saat 20:05’te plajdan dönen bir araç Çatalköy yönüne ilerler. Karşıdan gelen araç hafif virajda tam karşı hizaya gelir ve far ışığı birkaç saniyeliğine görüşü bastırır. Sürücü refleks olarak bakışını sağa kaydırır. Aynı anda öndeki araç, yol kenarından katılacak başka bir araç nedeniyle hafifçe yavaşlar. Mesafe algısı geç toparlanır ve fren birkaç saniye gecikir.
Bu hatta zincirleme küçük frenlemeler sık görülebilir. Çoğu zaman temas oluşmaz; ancak tampon mesafesi alacakaranlıkta olduğundan daha güvenli zannedilebilir. Ön camdaki ince toz tabakası, klima etkisi, cam yansıması ve karşı şerit farı ışık kırılmasını artırabilir. Bu durum öndeki aracın konturunu zayıflatır ve özellikle koyu renkli araçların yol zeminiyle daha zor ayrışmasına neden olur.
Karşı şerit farı yalnızca kamaşma yaratmaz; kontrastı da düşürür. Ön araçtaki hız değişimi daha geç fark edilebilir. Yol dar olmadığı ve viraj keskin olmadığı için sürücü riski düşük görebilir. Ancak alacakaranlıkta insan gözü derinlik algısını birkaç saniye gecikmeyle kurabilir. Bu kısa gecikme, takip mesafesinin yanlış ayarlanmasına yol açabilir.
Alagadi – Çatalköy hattında yaz akşamları bu etki tekrar eder. Aynı yol, aynı plaj dönüş saati, aynı alacakaranlık aralığı ve aynı far parlaması sürüş algısını değiştirir. Hasar çoğu zaman dramatik bir hızdan değil, ışık sapmasıyla büyüyen küçük bir algı hatasından doğar.
Bu hatta alacakaranlık saatlerinde meydana gelen kazalarda hasar çoğunlukla far parlamasına bağlı mesafe algısı kayması ve gecikmiş frenleme sonucu oluşan arkadan çarpma veya açılı temaslar şeklinde gelişir. Araçların ön ve arka bölümlerinde tampon, far ve kaput hasarları ile yan panellerde sürtme izleri görülebilir. Karşı şerit far etkisine rağmen hızın ve takip mesafesinin buna göre ayarlanmaması kusur değerlendirmesinde belirleyici olabilir.
Karşı tarafa verilen zarar trafik sigortası kapsamında değerlendirilirken, aracın kendi tampon, far, kaput, çamurluk, yan panel ve boya hasarları kasko kapsamında incelenir. Trafik sigortasının yürürlükte olması ve başlangıç zamanının doğru belirlenmiş olması süreci doğrudan etkiler. Dijital ortamda başlatılan poliçelerde de yürürlük anı esas alınır. Işık etkisi, algı gecikmesi ve temas anının doğru şekilde aktarılması dosyanın net ilerlemesini sağlar.
Alagadi – Çatalköy hattındaki alacakaranlık sürüşü, far parlaması ve mesafe algısı kaynaklı hasarlar Alagadi Kasko Rehberi içinde daha ayrıntılı ele alınır. Bölgenin Girne içindeki risk yapısı Girne Kasko Rehberi içinde, ada genelindeki kasko davranışı ise Kuzey Kıbrıs Kasko Rehberi içinde değerlendirilir.