Akdeniz Köyü çevresindeki yol yüzeyleri yaz boyunca uzun süre kuru kalabilir.

Ağustos sonu ile eylül başında asfalt üzerinde biriken ince toz, kuru toprak ve küçük taş parçaları özellikle eğimli virajlarda lastiğin yol tepkisini değiştirebilir.

Buradaki belirli kasko riski aracın tamamen kayması değil, viraj çizgisinin kısa süreli olarak dışa doğru genişlemesidir.

İnce Toz Yol Tutuşunu Nasıl Değiştirir?

Kuru asfalt üzerinde bulunan toz tabakası düz yolda her zaman hissedilmez.

Araç sabit hızla ilerlerken lastikler yüzeyi normal biçimde tutuyor gibi görünebilir. Ancak viraj içinde fren, gaz ve direksiyon hareketleri birleştiğinde lastiğin aktardığı kuvvet değişir.

Lastik doğrudan temiz asfalt yerine aradaki ince tabaka üzerinde hareket edebilir.

Bu durumda araç:

• Direksiyon hareketine daha geç tepki verebilir
• Virajın dışına doğru açılabilir
• Fren sırasında beklenenden fazla ilerleyebilir
• Gaz verildiğinde kısa süreli tutunma değişimi yaşayabilir

Bu hareketler belirgin bir savrulma oluşturmayabilir. Dar yolda birkaç santimetrelik çizgi değişimi dahi hasar için yeterli olabilir.

Toz Neden Virajlarda Birikir?

Akdeniz Köyü çevresinde yol kenarından taşınan kuru toprak, araç geçişleri ve rüzgârla asfalt üzerine yayılabilir.

Virajın iç veya dış kenarında biriken malzeme, yolun orta bölümündeki araç geçişiyle tamamen temizlenmeyebilir.

Sürücü düzenli kullanılan temiz çizgiden yol kenarına doğru çıktığında farklı bir yüzeye geçer.

Bu geçiş çoğunlukla:

• Karşı araçtan uzaklaşırken
• Viraj içinde çizgi düzeltilirken
• Yol kenarındaki araç geçilirken
• Sahil dönüşünde dar alanda karşılaşırken

meydana gelir.

Akşamüstü Riski Neden Belirginleşir?

Yaz sonunda sahil yönündeki dönüş hareketi akşamüstü artabilir.

Bu saatlerde yol yüzeyi hâlâ sıcaktır. Araçlar köy merkezine doğru çıkarken eğim, viraj ve karşılaşma hareketleri aynı anda yaşanabilir.

Alçalan güneş bazı kesimlerde yol yüzeyinin rengini değiştirir. İnce toz tabakası ile kuru asfalt arasındaki fark sürücü koltuğundan kolayca seçilemeyebilir.

Sürücü viraja temiz asfalt tepkisi bekleyerek girer. Lastik tozlu bölüme ulaştığında aracın çizgisi dışa doğru açılabilir.

Somut Akdeniz Köyü Senaryosu

Saat 18.40.

Sahil yönünden köy merkezine çıkan bir araç, eğimli sağ viraja yaklaşır. Gün boyunca kuru kalan yolun dış kenarında ince toz ve küçük taş parçaları birikmiştir.

Viraj içinde karşı yönden bir otomobil görünür.

Sürücü yolun kendi tarafında kalmak için direksiyonu biraz daha sağa çevirir. Sağ ön lastik tozlu yüzeye girer ve araç direksiyon komutuna beklenenden daha geç tepki verir.

Sürücü karşı araca yaklaşmamak için fren yapar. Frenleme sırasında dönüş çizgisi biraz daha genişler.

Araç karşı otomobile temas etmez. Ancak sağ ön jant yol kenarındaki sert yükseltiye çarpar ve tampon altı zemine sürter.

Olay yüksek hızda meydana gelmemiştir. Hasar, viraj içinde temiz asfalttan tozlu kenar yüzeyine geçilmesiyle oluşmuştur.

Ani Fren Neden Çizgiyi Değiştirir?

Viraj içinde lastiklerden hem yön değiştirmesi hem de aracı yavaşlatması beklenir.

Tozlu yüzeyde ani fren yapıldığında bu iki görev için kullanılabilecek tutunma azalabilir. Araç kontrol altında kalmasına rağmen virajın dışına doğru ilerlemeye devam edebilir.

Sürücü direksiyonu daha fazla çevirdiğinde lastikler temiz asfalta yeniden ulaşıp aniden daha güçlü tutunabilir.

Bu geçiş aracın yönünü kısa sürede değiştirebilir ve aracı:

• Yol kenarına
• Taş duvara
• Karşı şeride
• Park hâlindeki araca

yaklaştırabilir.

Lastik Durumu Riski Nasıl Etkiler?

Aşınmış veya hava basıncı uygun olmayan lastiklerde tozlu yüzeyin etkisi daha belirgin olabilir.

Ancak yeni lastik bulunması da yol yüzeyindeki değişimi tamamen ortadan kaldırmaz. Yol tutuşu; lastiğin durumu, aracın yükü, direksiyon açısı ve fren hareketiyle birlikte oluşur.

Sahil dönüşünde yolcu ve eşya taşıyan bir araç, aynı virajda boş araca göre farklı tepki verebilir.

Bu nedenle olayın değerlendirilmesinde yalnızca yol üzerindeki toza değil, aracın viraja giriş biçimine ve hasarın yönüne de bakılır.

Hasar Hangi Parçalarda Görülebilir?

Tozlu zemindeki çizgi değişimi sonucunda doğrudan başka bir araca çarpılmayabilir.

Tek taraflı hasar çoğunlukla:

• Jantta
• Lastik yanağında
• Tampon köşesinde
• Tampon altında
• Marşpiyelde
• Ön çamurlukta
• Araç altı koruma parçalarında

oluşur.

Karşı araçla temas hâlinde yan ayna, ön çamurluk veya kapı yüzeyi de etkilenebilir.

Kasko ve Trafik Sigortası Ayrımı

Akdeniz Köyü’nde tozlu yol yüzeyi nedeniyle aracın çizgisinin değişmesi ve kendi jant, lastik, tampon veya kaporta parçalarının zarar görmesi, poliçe şartlarına göre kasko kapsamında değerlendirilir.

Aynı hareket sırasında karşı yönden gelen araca, park hâlindeki otomobile veya üçüncü kişiye ait bir yapıya zarar verilmişse karşı tarafın zararı trafik sigortasının konusudur.

Akdeniz Köyü’nün genel yol koşulları Akdeniz Köyü Kasko Rehberi, bölgesel risk düzeni Girne Kasko Rehberi, ada genelindeki kasko yapısı ise Kuzey Kıbrıs Kasko Rehberi içinde ele alınır. Aracın kendi fiziksel hasarı Kuzey Kıbrıs Kasko Sigortası, üçüncü kişilere verilen zarar ise Kuzey Kıbrıs Trafik Sigortası kapsamında ayrı değerlendirilir.