1983–2000: Apartmanlaşma, Araç Artışı ve Yeni Hasar Tiplerinin Doğuşu
1980’lerin ortasından itibaren Kıbrıs’ta riskin dili değişti.
Artık sorun yalnızca yapı değildi.
Yoğunluk devreye girdi.
Apartmanlar arttı.
Araç sayısı yükseldi.
Günlük yaşam sıkıştı.
Ve sigorta, ilk kez insan davranışıyla doğrudan yüzleşti.
Lefkoşa: Aynı Binada Daha Fazla Hayat
1983–2000 arası Lefkoşa’da:
- Apartmanlaşma hızlandı
- Aynı bina içinde yaşayan sayısı arttı
- Ortak alanlar daha yoğun kullanılmaya başladı
Bu dönemde:
- Merdiven boşlukları
- Otopark girişleri
- Apartman içi dar alanlar
hasar üretmeye başladı.
Yeni hasar tipi şuydu:
kimse çarpmadı ama bir şey oldu.
Kapı çarpmaları, aynaya sürtmeler, düşük hız temasları…
Bunlar artık istisna değil, rutin dosya haline geldi.
Girne: Araç Arttı, Sokaklar Aynı Kaldı
Girne’de bu dönemin temel problemi netti:
- Sokaklar eskiydi
- Araçlar yeniydi
- Sayı hızla arttı
Özellikle:
- Dar yerleşim içi sokaklar
- Site içi yollar
- Sahil bağlantı güzergâhları
tekrar eden hasar alanlarına dönüştü.
Buradaki hasarlar:
- Yüksek hızdan değil
- yer darlığından kaynaklandı
Bu da Girne’de düşük hız, yüksek frekanslı dosyaları doğurdu.
Mağusa: Apartman Yaşı + Araç Yoğunluğu = Sürekli Hasar
Mağusa’da 1983–2000 arası:
- Eski apartmanlar kullanımda kaldı
- Araç sayısı ciddi biçimde arttı
- Otopark kapasitesi değişmedi
Bu uyumsuzluk:
- Apartman içi park hasarları
- Ortak alan sürtmeleri
- Komşu kaynaklı araç zararları
şeklinde sigorta kayıtlarına yerleşti.
Mağusa, bu dönemde tekrar eden dosya şehri kimliğini net biçimde kazandı.
Yeni Hasar Tipleri Bu Dönemde Ortaya Çıktı
1983–2000 arası Kıbrıs’ta ilk kez yaygınlaşan hasarlar:
- Park halindeyken oluşan zararlar
- Apartman içi düşük hız temasları
- Aynı noktada tekrar eden sürtmeler
- Komşu araç kaynaklı hasarlar
Bu hasarların ortak özelliği şuydu:
- Büyük değillerdi
- Ama sürekliydiler
Sigorta için bu, yeni bir dönemdi.
Çünkü hasar artık tekil olay değil, davranış sonucuydu.
Sigorta Bu Dönemde Ne Yapabildi?
Sigorta:
- Ürün sundu
- Teminat verdi
- Dosya ödedi
Ama henüz:
- Davranışı analiz etmiyordu
- Bölgesel yoğunluğu ayırmıyordu
- Aynı hasarın neden tekrarlandığını sormuyordu
Bu yüzden bazı hasar tipleri:
- Önlenemedi
- Azaltılamadı
- Standartlaştı
Bugüne Etkisi: 1990’ların Hasarları Hâlâ Bizimle
2026’da hâlâ:
- Apartman içi park hasarları
- Dar sokak sürtmeleri
- Aynı noktalarda tekrar eden kazalar
görülüyorsa, bunun nedeni bugünkü araçlar değildir.
Nedeni,
1983–2000 arasında yerleşen yoğunluk alışkanlıklarıdır.
Sessiz Kapanış
Hasar bazen büyük bir çarpışmayla gelmez.
Bazen aynı dar alanda,
aynı hatayla,
yıllarca tekrar eder