1980’lerde Kıbrıs’ta Araç Sahibi Olmak, Kuzey Kıbrıs’ı Tanımlayan Bir Davranıştı

1980’lerde Kıbrıs’ta araç sahibi olmak sadece bir ulaşım çözümü değildi.
Bir davranış biçimiydi.
Bir sorumluluk göstergesiydi.

Bir araca park halindeyken çarpıldığında,
ilk refleks kaçmak olmazdı.

Eğer aracın sahibi ortalıkta yoksa,
yapılan şey belliydi.

Bir kâğıt bulunurdu.
Üzerine birkaç kelime yazılırdı:

“Özür dilerim.”

Altına bir isim,
bir telefon numarası bırakılırdı.

Kâğıt, silecek camına sıkıştırılırdı.

Bu bir kural değildi.
Bir kanun maddesi hiç değildi.

Bu, Kuzey Kıbrıs’ı tanımlayan bir alışkanlıktı.

Çünkü Bu Topraklarda Kimse Gerçekten Anonim Değildir

Kuzey Kıbrıs’ta insanlar birbirini tanır.
Tanımıyorsa bile, tanıyacağını varsayar.

Bugün bulunamayan biri,
yarın mutlaka bulunur.

Bu yüzden o not,
sadece bir özür değil,
bir duruştu.

“Buradayım.”
“Sorumluluk alıyorum.”
“Kaçmıyorum.”

Şehirlerarası Yolculuk Uzundu

1980’lerde Kuzey Kıbrıs’ta şehirlerarası yolculuk,
harita üzerinde kısa görünürdü.
Ama direksiyon başında uzundu.

Yollar bugünkü gibi akmazdı.
Işıklandırma sınırlıydı.
Gece yolculuğu temkin isterdi.

Bir yerden bir yere gitmek:

• Plan gerektirirdi

• Saat hesabı gerektirirdi

• Araca güven gerektirirdi

Bu yüzden yola çıkmak,
rastgele yapılan bir şey değildi.

Yol Bir Süreçti, Mesafe Bir Deneyimdi

Lefkoşa’dan Mağusa’ya gitmek,
sadece kilometre değildi.

Girne yolu virajlıydı.
Dağ yolları acele sevmezdi.

Araç, yolun karakterini bilirdi.
Sürücü de aracını.

Bu yüzden insanlar:

• Arabasını tanırdı

• Lastiğini kontrol ederdi

• Yola çıkmadan önce düşünürdü

Çünkü yolda kalmak,
sadece gecikmek demek değildi.

Yolda Kalmak Yardımsız Kalmak Demekti

O yıllarda:

• Cep telefonu yoktu

• Navigasyon yoktu

• Anında yardım yoktu

Yolda kalmak,
insanın kendisiyle ve aracıyla baş başa kalmasıydı.

Bu yüzden araç:

• Bakımlı tutulurdu

• Dinlenerek sürülürdü

• Hırpalanmazdı

Ve bu yüzden sigorta,
yolda olmanın doğal bir parçasıydı.

Küçük Bir Yer Olmak, Küçük Davranmak Değildir

Kuzey Kıbrıs küçük bir coğrafyadır.
Ama davranışlar küçülmez.

Aksine, sorumluluk büyür.

Çünkü herkes bilir:

• Bugün yaptığın şey yarın karşına çıkar

• Bugün kaçtığın şey yarın yüzüne bakar

• Bugün bıraktığın not seni tanımlar

Bu yüzden burada sigorta,
evraktan önce vicdanla başlar.

Hasar dosyasından önce,
o kâğıt gelir.

Bugünden Bakınca

Bugün şehirlerarası yolculuk:

• Daha kısa

• Daha hızlı

• Daha rahat

Ama daha dikkatsiz.

1980’lerde ise yol:

• Ciddiydi

• Yavaştı

• Öğreticiydi

Ve bu coğrafyada yol,
insanın karakterini açığa çıkarırdı.