1974–1983: Yeniden Yapılanma ve Kalıcı Risk Alışkanlıkları

 

 

 

1974 sonrası Kıbrıs’ta sigorta yeniden görünür hale geldi.

Ancak bu dönüş, planlı bir risk yönetimiyle değil, hızlı bir yeniden yerleşim refleksiyle yaşandı.

 

Yapılar hızla kullanıma alındı.

Sokaklar doldu.

Alışkanlıklar oluştu.

 

Risk ise bu hızın içinde kalıcılaştı.

 

 

 

 

Lefkoşa: Hızlı Yapılaşma, Belirsiz Ortak Alanlar

 

 

1974–1983 arası Lefkoşa’da:

 

• Yeni apartmanlar hızla yükseldi
• Geçici çözümler kalıcı yaşam biçimlerine dönüştü
• Garajlar, ortak alanlar ve park düzeni netleşmeden kullanıma açıldı

 

 

Bu dönemde yapılan birçok yapıda:

 

• Standart dışı garaj ölçüleri
• Tanımsız ortak alanlar
• Yetersiz park çözümleri

 

 

oluştu.

 

Bugün Lefkoşa’da tekrar eden birçok hasar dosyasının temelinde,

bu aceleyle yerleşmiş kullanım alışkanlıkları bulunur.

 

 

 

 

Girne Dağ Eteği: Manzara Öncelikli, Risk İkincil

 

 

1970’lerin sonu ve 1980’lerin başında Girne:

 

• Dağ eteğine doğru genişledi
• Eğimli araziler yerleşime açıldı
• Yapılar araziye değil, ihtiyaca göre konumlandı

 

 

Bu bölgelerde:

 

• Su tahliyesi yeterince planlanmadı
• Yol ve otopark eğimleri risk üretti
• Park halindeki araçlar hareketli risk haline geldi

 

 

Bugün Girne dağ eteğinde görülen:

 

• Yağış sonrası hasarlar
• Park kaynaklı araç hareketleri
• Erişim problemleri

 

 

tesadüf değildir.

Bu, 1974–1983 döneminde yapılan tercihlerin doğal sonucudur.

 

 

 

 

Mağusa: Eski Yapılar, Yeni Kullanımlar ve Kalıcı Hasar Desenleri

 

 

Mağusa’da 1974–1983 sonrası yaşanan dönüşüm, Kıbrıs’ın diğer bölgelerinden farklıydı.

Sorun yeni yapılaşma değil, eski yapıların yeni kullanım biçimlerine zorlanmasıydı.

 

Bu dönemde Mağusa’da:

 

• 1960 öncesi apartmanlar aktif kullanıma alındı
• Zemin katlar konut, depo, dükkân ve garaj arasında dönüşümlü kullanıldı
• Liman etkisiyle nem ve tuz yapı yıpranmasını hızlandırdı
• Ortak alan sorumlulukları netleşmedi

 

 

Yapı yaşı ile kullanım yoğunluğu arasındaki bu uyumsuzluk,

Mağusa’yı kalıcı hasar üreten şehirlerden biri haline getirdi.

 

 

 

 

Kapalı Maraş Çevresi ve Merkez Apartmanları

 

 

Kapalı Maraş çevresi ve Mağusa merkezindeki eski apartmanlarda:

 

• Uzun süre boş kalmış yapılar yeniden kullanılmaya başlandı
• Tesisatlar güncellenmeden kullanım yoğunlaştı
• Ortak alanlar bireysel çözümlerle yönetildi

 

 

Bu durum özellikle:

 

• Apartman içi su hasarları
• Nem kaynaklı duvar ve yapı bozulmaları
• Komşu kaynaklı tekrar eden dosyalar

 

 

şeklinde sigorta kayıtlarına yansıdı.

 

Bugün Mağusa’da açılan birçok dosya,

1974–1983 döneminde oluşan bu uyumsuzluğun izlerini taşır.

 

 

 

 

Kalıcı Risk Alışkanlığı Ne Demektir?

 

 

Bu dönemin en belirgin sonucu şudur:

 

Risk geçici olmadı,

alışkanlık haline geldi.

 

Aynı sokakta:

 

• Aynı park biçimi
• Aynı manevra hataları
• Aynı saatlerde benzer hasarlar

 

 

yıllar boyunca tekrar etti.

 

 

 

 

Bugüne Etkisi: Dosyalar Tarih Taşır

 

 

Bir hasar dosyası yalnızca bugünü anlatmaz.

Aynı zamanda:

 

• Yapının yaşını
• Sokağın geçmişini
• Alışkanlığın kökenini

 

 

taşır.

 

1974–1983 dönemi, Kıbrıs’ta sigortanın:

 

• En hızlı yaygınlaştığı
• Ama en kalıcı izleri bıraktığı

 

 

yıllar olmuştur.

 

 

 

 

Sessiz Kapanış

 

 

Hızla yapılan her tercih,

yavaş yavaş hasar üretir.

 

Kıbrıs’ta 1974–1983 arası atılan adımlar,

2026’da hâlâ dosya açtırmaktadır.

 

Sigorta bu yüzden sadece bugünü değil,

geçmişi okuyabilenlerin işidir.