1960–1974 Arası Kıbrıs’ta Belirsizlik ve Sigortanın Sessiz Yılları

1960’ların başında Kıbrıs’ta risk artık sadece fiziksel değildi.

Kullanım, sahiplik ve süreklilik belirsizleşmişti.

 

Sigorta bu dönemde kaybolmadı.

Ama geri çekildi.

 

 

 

 

Sarayönü, Lefkoşa (1960’lar): Risk Haritada Değil, Zihindeydi

 

 

1960’larda Lefkoşa Sarayönü Meydanı çevresi, yalnızca idari bir merkez değildi.

Aynı zamanda mülkiyet geçişlerinin, kullanım değişikliklerinin ve terk edilen yapıların yoğunlaştığı bir alandı.

 

Bu bölgede risk:

 

• Yangın değildi
• Hırsızlık değildi
• Deprem değildi

 

 

Risk, yarın kimin kullanacağı belli olmayan bir yapıydı.

 

Sigorta açısından bu, ölçülmesi zor bir dönemdi.

Çünkü sigorta netlik ister.

 

 

 

 

1963–1970: Poliçe Vardı, Devamlılık Yoktu

 

 

Bu yıllarda:

 

• Bazı yapılar sigortalıydı
• Ama kullanımı kesintiliydi
• Bazı mülkler korunuyordu
• Ama sahiplik belirsizdi

 

 

Sigorta kağıt üzerinde vardı.

Ama operasyonel anlamda askıdaydı.

 

Bugün hâlâ Lefkoşa’nın bazı eski mahallelerinde karşılaşılan:

 

• Tanımsız ortak alanlar
• Garaj olarak tasarlanıp depo gibi kullanılan bölümler
• Kime ait olduğu net olmayan ek yapılar

 

 

işte bu dönemin mirasıdır.

 

 

 

 

Girne Limanı Çevresi: Kullanım Değişti, Yapı Değişmedi

 

 

1960’ların sonu, Girne Limanı çevresinde kullanımın hızla değiştiği yıllardı.

 

Aynı yapılar:

 

• Gündüz ticari
• Akşam konut
• Zaman zaman tamamen boş

 

 

olarak kullanıldı.

 

Sigorta açısından bu durum şunu doğurdu:

 

• Yapı sabit
• Kullanım değişken
• Risk sürekli hareket halinde

 

 

Bugün liman çevresindeki birçok hasar dosyasının kökeninde,

o yıllarda yerleşen bu çoklu kullanım alışkanlığı vardır.

 

 

 

 

1970–1974: Sigortanın Konuşmadığı Ama Unutmadığı Yıllar

 

 

Bu dönemde sigorta sektörü yüksek sesle konuşmadı.

Ama hafıza tuttu.

 

Hasarlar:

 

• Kayıt altına alınamadı
• Ama tekrar eden desenler oluşturdu

 

 

Özellikle:

 

• Uzun süre boş kalan yapılar
• Düzensiz kullanılan araçlar
• Plansız ortak alanlar

 

 

ileride kronik hasar tipleri haline geldi.

 

Bugün “neden hep aynı tip dosya geliyor?” sorusunun cevabı,

çoğu zaman bu yıllara uzanır.

 

 

 

 

Sigortanın Sessizliği Ne Anlama Geliyordu?

 

 

Sigortanın bu dönemde geri çekilmesi:

 

• Sigortanın yokluğu değil
• Riskin tarif edilememesi anlamına geliyordu

 

 

Çünkü risk:

 

• Sürekli değişiyordu
• Sabit değildi
• Harita üzerinde tutulamıyordu

 

 

Sigorta sessizdi.

Ama ada öğreniyordu.

 

 

 

 

Bugüne Etkisi: 1960–1974 Hâlâ Dosyalarda

 

 

2026 yılında Kuzey Kıbrıs’ta:

 

• Eski apartman içi hasarlar
• Tanımsız alan kaynaklı kazalar
• Komşu kullanımına bağlı riskler

 

 

incelendiğinde, kökeni 1960–1974 dönemine uzanan net izler görülür.

 

Bu bir tesadüf değildir.

 

Bu, sigortanın sessiz kaldığı ama unutmadan izlediği bir dönemin sonucudur.

 

 

 

 

Sessiz Kapanış

 

 

Bazı dönemler vardır,

yüksek sesle anlatılmaz.

 

Ama her dosyada kendini hatırlatır.

 

Kıbrıs’ta sigortanın sessiz yılları,

bugünün en gürültülü risklerini üretmiştir.