“Fail Yok Ama Hasar Var” Dosyaları Neden Kapanmakta Zorlanır?

Bazı dosyalar en zor cümleyle başlar:

“Fail yok.”

Ama hasar vardır.
İşte dosyayı kilitleyen çelişki budur.

Fail Arama Yanılgısı

Dosya refleksi şudur:

• bir kişi

• bir araç

• bir an

aranır.

Oysa Katman 2 gerçeği şudur:
Bazı hasarlar fail üretmez.

Hasar:

• dar alan

• sık kullanım

• tekrar eden küçük temaslar

sonucu ortaya çıkar.

Ortada kasıt yoktur.
Ama sonuç vardır.

Davranış Faili

Bu dosyalarda fail bir kişi değil:

• park alışkanlığı

• alan darlığı

• zaman baskısı

• görünmez temaslar

kombinasyonudur.

Fail, davranıştır.

Bu yüzden dosya dili klasik suçlama kalıplarına oturmaz.

“Birisi Yapmış Olmalı” Cümlesi

Bu cümle dosyada sık duyulur.
Ama çoğu zaman:

• kim olduğu bilinmez

• ne zaman olduğu bilinmez

• nasıl olduğu net değildir

Çünkü olay tek bir kişiye ait değildir.

Zincir vardır.
Fail yoktur.

Neden Uzun Sürer?

Bu dosyalar uzar çünkü:

• anlatı eksiktir

• kanıt yoktur

• zaman belirsizdir

Katman 2’de çözüm:

• olayı değil

• mekaniği anlatmaktır.

Mikro-Heritage Notu

1960’lardan itibaren hasar kayıtlarında, faili belirlenemeyen ama tekrar eden temas izleri taşıyan dosyalar her zaman ayrı bir sınıf oluşturmuştur. O dönemlerde de “kim yaptı” sorusu cevapsız kalırdı. Bugün de kalıyor.

Fail değişti.
Sorular değişmedi.

Sessiz Kapanış

Bazı dosyalarda
fail yoktur.
Ama hasar vardır.