“Aynı Yerde Daha Önce Olmamıştı” Cümlesi Neden Yanıltır?
Bazı dosyalar şu savunmayla açılır:
“Aynı yerde daha önce hiç olmamıştı.”
Bu cümle rahatlatıcıdır.
Ama koruyucu değildir.
Geçmiş = Güvence Yanılgısı
Sürücü için mantık şudur:
-
daha önce olmadıysa
-
şimdi de olmaz
Oysa Katman 2 gerçeği farklıdır:
Hasar ihtimali geçmişle değil, koşullarla ilgilidir.
Koşullar değiştiğinde:
-
araç sayısı artar
-
park düzeni sıkışır
-
manevra açıları daralır
Aynı yer, farklı davranış üretir.
Tekrar Etmeyen Risk Yanılgısı
Bazı riskler:
-
her gün olmaz
-
her hafta görünmez
-
ama birikir
Bir noktada:
-
tolerans düşer
-
mesafe kaybolur
-
ilk temas gerçekleşir
Bu, yerin “güvenli” olduğu anlamına gelmez.
Sadece henüz test edilmediği anlamına gelir.
“Bugüne Kadar Sorun Yoktu” Cümlesi
Bu cümle dosyada savunma üretir.
Ama açıklama üretmez.
Çünkü hasar:
-
birikimin sonucu olabilir
-
zincirin son halkası olabilir
-
tek bir davranışla tetiklenmiş olabilir
Geçmiş, bu zinciri durdurmaz.
Mikro-Heritage Notu
1960’lardan itibaren tutulan hasar kayıtlarında, uzun süre sorunsuz görünen sokak ve park alanlarında ani temasların ortaya çıktığı örnekler sıkça görülür. O dönemlerde de “ilk kez oldu” cümlesi yaygındı. İlk olmak, istisna değil; döngünün parçasıdır.
Geçmiş sessizdi.
Gelecek değildir.
Sessiz Kapanış
Bazı yerler
uzun süre sessiz kalır.
Sonra konuşur.